Sunday, January 18, 2015

Alma R. H. Reyes

TRAFFIC: "Boy will be Boy" Boy Katindig`s Japan Comeback


Jan - Feb 2015


The Year of the Horse seemed to have faded away with a sprint the horse, galloping to journeys of success the way Filipino jazz icon Boy Katindig pranced towards Japanese soil for the Tokyo-Manila Jazz & Arts Festival that took place last November 28-30.

As Boy tiptoes guardedly to usher in the Sheep its gentle fleece of dreams, sophistication, charm, delicacy, and creativity, he may have just met his luck for 2015 with his much awaited comeback to Japan after more than 30 years. After the enormous success of the TMJAF 2014, we shall hopefully see more of Boy, bouncing his fingers to favorite piano jazz standards, both in Manila and in Japan.

AR: So, how do you feel being back in Japan?
BK: It’s really a great feeling being back in Japan since my Circus Band trip. Japan has changed so much after more than 30 years! I went to Shibuya where I played years ago, and wow, you don’t see the same things anymore.

AR: What do you remember most about Japan back then, especially with regards to your work with Japanese musicians?
BK: My first time in Japan was with the Circus Band, but my first collaboration with a Japanese musician was with Tadao Hayashi when we performed together at the Araneta Coliseum. You know, jazz has evolved tremendously over these years. Back then, Tadao was doing a lot of pop jazz because that was what people wanted to hear. Pop jazz was the trend then. But, what I was doing was more contemporary jazz, fusion…like Chick Corea. I think we were pretty advanced during that time (in the Philippines), in terms of our music style. That was music that Filipinos were not used to hearing. You go to Araneta Coliseum, and you get crossed eyebrows, like “Huh?”

AR: Surely, you will always be regarded as the pioneer of smooth jazz in the Philippines. No other Filipino jazz musician, or family of musicians has come so close to penetrating the local jazz scene.
BK: I’m not really sure if I was the pioneer…but yes, I focused very much on smooth jazz then. My album, “Groovin’ High” was the step towards creating smooth jazz music. During that era, I was touring with Paul Taylor. In all those tours, I heard a lot of smooth jazz. You have to think of the business side as well—how you can sell your records. A lot of people were checking out jazz festivals; it was like Woodstock: Peter White, Michael Paulo…so I made that album.

AR: But, smooth jazz today is only heard in the US, right? Most smooth jazz artists today claim this genre is dying. What do you think is the reason for this?
BK: Yes…it is on its way out. Fusion is coming in, and returning to standards. People may have just heard too much of it and are looking for something different.

AR: Tell us about your exit to the US. What made you decide to leave the Philippines in the mid ‘80s?
BK: Back in Manila, a lot of my records were being played on the radio. You need radio to be heard, and then people buy your music. But, jazz stations in the Philippines reformatted. Helen Vela came in—well, that and punk rock were what the mass wanted to hear, right. There was no other way for me but to exit. My parents were already then in the US. They thought I could explore my jazz interests in the US, and I’m glad I made the move. Meeting Al Jarreau, Gerard Albright, Kalapana, James Ingram, Johnny Mathis, Kenny Loggins, Patti Austin, David Benoit…and so many others. It was the place to be. Even jazz clubs in Manila died out. The last time I played there was in the Tap Room at the Manila Hotel on the first anniversary of Ninoy Aquino.

AR: How do you see yourself if you never left the Philippines?
BK: Wow, if I never left, I may be dead by now (laughs)! Seriously, many of my contemporaries have passed away. There was no place then to play; you weren’t given the drive to write songs. I would have ended up very old, frustrated and depressed (laughs).

AR: What are your thoughts of OPM today? Could the local scene still revive those good old days of the Apo Hiking Society, Jose Mari Chan…?
BK: I think OPM still exists. Ogie Alcasid is composing a lot. Noel Cabangon is doing a great job. Rico Puno is still there. Fans flock his US tours. I’m part of the World Youth Jazz Festival. We now look to the young artists since they are the future; they need to be nurtured as long as they write original material. Even my band members are young musicians; I prefer to work with the young artists these days. Also, I formed the Boy Katindig Jazz Competition. Through that, we were able to send young musicians to Malaysia and let them experience playing in front of a huge audience. I think there is hope for OPM or jazz back in the Philippines if they revive jazz radio stations, or open more venues. If you don’t have those things, how can people listen to you?

AR: And so, the TMJAF was very lucky to have you in its festival this 2014. How did this collaboration start?
BK: I’m really happy about the TMJAF. Charito and I were already friends in Facebook, and then one day, we just started talking about doing something. It’s really healthy to collaborate with the Japanese musicians and to exchange ideas—to have them play your music. It definitely has to continue every year; otherwise, you don’t meet the purpose.

AR: Looking to another Circus Band reunion soon? Or, a future project?
BK: (laughs) You know I have been offered to reunite the Circus Band. I said, we could only do it if all the members are complete. But Pabs (Dadivas) for example, has changed religions—there are a lot of restrictions—and he was our clown. You can’t have a circus without a clown. I only joined one Circus Band reunion when all the members were complete. Without everyone there, it doesn’t complete the concept. But aside from that, I plan to do a 40th anniversary concert soon.

Whether they’re “My Thoughts of You,” “My Inner Fantasies,” “Without Your Love,”  “Don’t Ask My Neighbor,” “What I Feel,” or “Away From You,” Boy Katindig shall never be far and away from his piano, always ready for a fusion comeback, and jamming with the youth for the future of jazz.

Jazz it up for the New Year!




Irene Kaneko

"10 Years of UTAWIT Thanksgiving"


Jan - Feb 2015



It gives me so much joy and bliss that after 10 years…
we’re still here.

10 years. Not easy.
10 years of hard work & laughter.
10 years of friendship.
10 years of musical joy.

The sun was brightly shining that day as all the production staff started to prepare and do their own tasks; the glowing faces of the grand finalists preparing and anxiously waiting for the time to do their greatest performance of their life. 

Contestants did not see each other as competitors but rather friends helping each other in their performance, clothes and make-up. This is actually the essence of Utawit: the friendship and oneness that evolved within the group. 

There was an atmosphere of excitement in the audience where everybody knows everybody from our very own Ambassador Manuel M. Lopez & Madame Maria Teresa L. Lopez with the Deputy Chief of Mission Gilberto G.B. Asuque & Mrs. Rosalie Asuque, and more officials and staff from the Embassy of the Philippines in Tokyo were in attendance.

Leaders and friends from the FilCom in Kanto area were there. However, a feeling of anxiety and nervousness can be felt at the front part of the hall, where the families and supporters of our contestants from all over Japan were seated.

For as long as the dynamic Regional Groups are here…
thank you for saying “yes” to host a Regional Qualifying Round in your area:
1. Utawit Iwate: Bayanihan Iwate - Ofy Daza Takahashi, President
2. Utawit Sendai, Miyagi: Damayan & The Kapatiran - Charity Sato, Damayan Vice- President & The Kapatiran Adviser 
3. Utawit Yamagata: Fil-Jap Association in Yamagata - Erlinda Castillo, Vice- President
4. Utawit Kanagawa:  The Ulila Foundation - Joseph Salcedo de Leon, Founder
5. Utawit Nagano: Fujimi Filipino Catholic Community - Edna Kodaira, Adviser
6. Utawit Hamamatsu, Shizuoka: Utawit Hamamatsu Executive Committee 2014 - Silvana Sugiyama, Chairman
7. Utawit Nagoya: Philippine Society in Japan-Nagoya - Nestor L. Puno, President
8. Utawit Kyoto: Mother Earth Connection Kyoto, Japan - Maria Emelia Medellada Arai, Coordinator
9. Utawit Obama, Fukui: Filipino Association of Wakasa, Inc. - Mia Yoshida, President
10. Utawit Hiroshima: Hiroshima Assistance for the Filipino Community- Rachel Semizo, President
11. Utawit Kagawa: Kagawa Filipino Community - Maria Estrella Bitoon-Inubuse, President
12. Utawit Fukuoka: Global Filipino-Japanese Friendship Association - Rosemarie Aritaka, Founder & President
13. Utawit Oita: Oita-Philippines Friendship Association - Ms. Barbara Rivera, Adviser

For as long our Philippine Embassy support is here…
UTAWIT’s former advisers, who were not able to join in the day’s festivities, shared in our celebration & greeted everyone by their video messages: Reydeluz Conferido, now the Undersecretary of DOLE (Department of Labor and Employment); Saul de Vries, now the Director of Department of Labor and Employment, International Labor Affairs Bureau; Josephine Sanchez-Tobia, now the Officer in Charge of Planning & Program Development-OWWA; Ryan C. Pondoc, now the Vice-Consul & Third Secretary of the Philippine Embassy in Dubai. Father and Founder of Gawad Kalinga, Tony Meloto, gave his video message, also.

Thank you very much for the guidance and intelligence received from our Utawit Advisers, Minister and Consul-General Marian Jocelyn R. Tirol-Ignacio and Third Secretary and Vice Consul Andrea B. Leycano.

For as long as our friends and supporters are here…
The Honorable Board of Judges:
Mr Arnel Castillo, Utawit 2007 Grand Champion; Ms Emma Cordero, Asia’s Princess of Songs; Dr Mel Zulueta Kasuya, Soprano and Musical Director of the FilCom Chorale; Ms Leith Casel-Schuetz, Musical Director of the FilCom Chorale; Minister Angelica C. Escalona; Minister & Consul General Marian Jocelyn R. Tirol-Ignacio; Madame Maria Teresa L. Lopez and the Chairman of the Board of Judges, Mr Akihiko Shimizu, the Executive Vice President of Sony Music Direct (Japan) Inc.

Thank you very much for sharing your time in doing the most difficult job –  choosing the winners of the Utawit 2014 GRAND FINALS.
FINAL RANKING OF THE TOP 14 FIL/JAP SINGERS in JAPAN
1. Cristina Yasuda – Kanagawa
2. Hazel Yamada – Sendai
3. Antonino Mark Bangis – Kagawa
4. Karen Gay Sakamoto – Kyoto
5. Melanie Shihara – Fukuoka
6. Romelyn Tanaka – Hiroshima
7. Bablyn Virtudazo Tanaka – Nagano
8. Vanessa Yoshida – Oita
9. Loma Raquel Ito – Tokyo
10. Yuichiro Matsuo – Fukui
11. Janeth Watanabe – Nagoya
12. Rowena Mangabat – Yamagata
13. Mami Terui – Iwate
14. Kateryn Cabalatungan - Shizuoka

Thank you very much to our official videographer/ photo-grapher Red School Media Production (RSMP) - Alden Estolas, JP Punzalan & Waweng Ga. We also had our other pro photographer friends who took their own share of Utawit moments Bonbon Garbanzos, Philip Bueza Ricafrente Watanabe, Juliuz Angelo, Joe Anne de Vera and many more.

For as long as our beloved sponsors are here…
Cebu Pacific, Seven Bank, Family Mart/Western Union/DSK, SPEED, Metro Remit, Philippine National Bank, Asia Vox Limited, Ihawan Restaurant, Asia Yaosho, Maki Beauty, Amejisto Inc., Pay Bux Card, La Cusina, EMCOR Music Bar & Restaurant, Kowa Gakuen, Mayumi Ozawa & Attorney Carmelita Lozada and many more kind- hearted Donor Friends. Thank you very much! Your sponsorship has helped Utawit in many ways.

Part of the proceeds in Utawit will be donated to our beneficiary. Utawit has been helping small kids in their education, coming from very poor families in different villages under the Gawad Kalinga-Sibol, Child & Youth Development, because Utawit believes that education is the key to a person’s success, shaping lives that are crucial to our society.

Utawit is here to stay...
On behalf of the National Executive Committee Core Groups: Teatro Kanto Organization, Samahang Pilipino-Tokyo, Science & Technology Advisory Council Japan & the Jeepney Press…

All I can say is this simple words we hear everyday but is very meaningful to me especially today.

Maraming salamat po! Thank you very much!
Itsumo osewa natte orimasu. Arigato gozaimashita!


Nestor Puno

"DAYUHANG PERMANENTENG
RESIDENTE SA JAPAN, HINDI
SAKLAW NG “PUBLIC
ASSISTANCE”


Jan - Feb 2015

Ang mga dayuhang permanent residents na naninirahan sa Japan ay hindi maaaring mabigyan ng “public assistance” ayon sa korte suprema dito sa Japan, batay sa desisyon sa isang kaso ng 82 taong gulang na Tsino na naninirahan sa Oita Prefecture.

Ayon sa desisyon ng nasabing korte nitong nakaraang July ng taong 2014, ang mga permanenteng dayuhang naninirahan sa Japan ay hindi sakop ng tinatawag na “public assistance” dahil hindi raw tayo mga Japanese. Ang sinasabing “all nationals” sa Article 1 ng 1950 Public Assistance Law, ay para lamang daw sa mga Japanese nationals. 

Ang desisyong ito ay nagbigay saya sa mga Hapon na ayaw sa mga dayuhan at sa mga mambabatas na nais magbawas ng gastos para sa kagalingan, at maglilimita sa serbisyong ibibigay sa mga dayuhan. May mambabatas na maka-kanan (rightist) mula sa oposisyon, na naghain ng batas na magbibigay sa mga dayuhang nangangailangan ng tulong ng isang taon upang magdesisyon kung sila ay magpapalit ng nasyonalidad para maging Hapon o lisanin ang Japan. Mayroon ding mambabatas mula sa partido ng kasalukuyang administrasyon na naghahain ng batas na magbibigay ng alituntunin sa mga serbisyong ibibigay sa isang dayuhan, particular sa mga mid-to-long term residents. Maglalagay ng takdang panahon kung gaano katagal sila na dapat manirahan bago makatanggap ng kaukulang serbisyo. At maaaring hindi mabigyan ng ekstensyon sa visa kung hindi kayang tumugon sa  sariling pangangailangan. Sa mungkahing ito, hindi kasama ang mga permanent residents. Mayroon ding mga Japanese na may anti-foreigner sentiments na patuloy na naghahain ng petisyon sa gobyerno upang itigil ang serbisyong pangkagalingan sa mga dayuhang naninirahan dito sa Japan.

Sa kabila ng mga pangyayari, ang Kagawaran ng Kagalingan (Welfare Ministry) ay nagpahayag na ipagpapatuloy nila ang pagbibigay ng serbisyo sa mga dayuhang residente tulad ng serbisyong ibinibigay sa mamamayang Hapon, batay sa kanilang panukala na pinapadala sa mga lokal na pamahalaan simula pa noong 1954. Subalit ito ay batay sa pagpapasiya ng bawat lalawigan at hindi dahil sa polisiya ng pamahalaan. Kaya ang isang dayuhan ay hindi maaaring mag-apila o magsampa ng kaso sa korte kapag hindi binigyan ng suporta ng lalawigan na kanyang tinitirhan, tulad ng kasong nabanggit sa itaas. Paano kung magbago ang patakaran o lider na namumuno sa lalawigan?

Ang desisyong ito ay nakakagulat at dapat tingnan ng mga dayuhang naninirahan dito sa Japan na isang malaking problema. Tayo ay nagbabayad ng buwis mula sa ating sinasahod at ng buwis sa lugar na ating tinitirhan bilang isang residente, at buwis sa lahat ng ating binibili, tulad ng karaniwang mamamayang Hapon. Nagbabayad tayo ng seguro (insurance) at pension upang makatanggap tayo ng serbisyo kapag nagkasakit, naaksidente, at nawalan ng trabaho, tulad ng hala-gang ibinabayad ng karaniwang mamamayang Hapon. Bakit hindi tayo pwedeng makatanggap ng serbisyo at tulong tulad ng isang mamamayang Hapon?

Paano ang mga Pinay na iniwan ng mga asawang Hapon, na may anak? Kahit gustong magtrabaho ng normal pero dahil sa kalagayan na single mother ay hindi makayang gawin kaya kailangan ng tulong sa gobyerno upang mabuhay ang anak na isang Hapon. Paano ang mga nagtatrabaho sa mga kumpanya ng 3D (difficult, dirty, dangerous) na malapit sa disgrasya at sakit, wala ba silang dapat matanggap na tulong kung magkasakit o madisgrasya dahil sa paggampan ng kanyang trabaho at mamuhay bilang isang mabuting mamamayan? At isa pa, ang pinag-uusapan dito ay permanenteng residente, mas mahirap lalo kung mid-to-long term pa lamang.

Tulad ngayon, naghahandang tumanggap ng maraming dayuhang manggagawa para sa nakatakdang Olympic sa taong 2020 at problema sa populasyon ng bansa. Bibigyan nila ng trabahong 3D, babawasan ng buwis, subalit hindi ginagarantiya ang anumang serbisyong pangkagalingan?

Sa mga nagkokonsulta sa akin, lagi kong sinasabi na kailangan maging stable ang pamumuhay sa Japan; may regular na trabaho, nagbabayad ng buwis at ng seguro, upang maging batayan sa pag-aaplay ng ekstensyon ng visa. Naniniwala na ako na hindi tayo dapat maging pabigat sa pamahalaan upang makapamuhay dito sa Japan, subalit hindi dapat maging depenido at dapat batay sa kanyang kalagayan. 

Kung obligasyon ang pagbabayad ng buwis at iba pang seguro, dapat ay maging karapatan ng bawat isa ang tumanggap ng serbisyo, anuman ang kanyang nasyonalidad, relihiyon, o paniniwala sa buhay. Ang desisyon na ito ay malinaw na hindi makatarungan at paglabag sa karapatang pantao nating mga dayuhan dito sa Japan.

Mapayapa at Masaganang Bagong Taon!


Loleng Ramos

Kapatiran: Sa Isang Tasang Kape

Jan - Feb 2015

Kape nga!

Manigong Bagong Taon kapatid.  Cheers!  Ano kaya ang hatid ng bagong taon sa ating buhay?  Sabi ni Eleanor Roosevelt, “In the long run, we shape our lives, and we shape ourselves. The process never ends until we die. And the choices we make are ultimately our own responsibility.”  Kaya nga kapag tatamad-tamad, di ba tumatambak din ang trabaho sa huli? Kapag patumpik-tumpik naman, napag-iiwanan! Sa mga walang ambisyon sa buhay, wala ring mararating pero sa mga taong may tiyaga, may nilaga!  Sa mga nagsisikap, may tagumpay!  Paano mo aabutin ang mga gusto mo ngayong bagong taon?  Diskarte na!

Kapag nagpa-plano ka ba sa buhay o basta nag-iisip ng malalim, ano ang nakakatulong sa iyo?  Kapeng mainit ba?  Pampa-gising, pamp-relax, pampa-concentrate.  Ano ang unang pumapasok sa isip mo kapag naririnig mo ang salitang coffee?  Coffeebreak ba?  Starbucks? Nescafe? Barako? Civet? Burol?  Hang-over?  Isang tasang kape... ano ba ang istorya mo. 

Galing ang coffee sa ibat-ibang uri ng halamang Coffea.  Namumunga ito ng mga coffee cherries kung saan ang buto o mga buto na siyang tinatawag na coffee beans ang pinoproseso para maging kape.  Ang pinaka-kilalang uri nito ay ang Coffea Arabica at ang Coffea Robusta. Sa atin sa Pilipinas, bukod dito, ang Excelsa at Liberica ay tumutubo din.  Sa bansang Ethiopia, ang merong pinakamatandang istorya tungkol sa kape.  Meron daw isang pastol ng mga kambing na nagngangalang Kaldi ang nakapansin na ang kanyang mga alagang kambing ay nagiging masyadong aktibo pagkatapos makakain ng isang uri ng berries kaya't pati siya ay nakikain nito at naramdaman din niya ang pagkaliksi.  Dinala niya ang kanyang nalaman sa monasteryo subalit dahil hindi siya pinaniwalaan, tinapon na lang ng monghe sa apoy ang dinala ni Kaldi na mga coffee beans pero dahil sa masarap na amoy na lumabas sa pagkakasunog nito, nabigyang pansin na rin at nadiskubre na nga ang coffee.

Ilang klase ng kape ang alam mo?  Hindi ako pala-inom ng kape pero natandaan ko dati sa bivouac namin noong high-school sa Batangas, sagana ang camp sa kapeng barako kaya ako rin ay naki-inom, ang sarap!  Nagbaon pa nga ako pauwi, pasalubong kay Tatay.  Ngayon ko nga lang nabigyan pansin, bakit kaya hindi kami makabili ng kapeng iyon ng hindi pupunta sa Batangas eh iyong mga stateside na coffee na siyang mas madaling mabili sa supermartket pati sa palengke ay walang pamana sa lasa ng kapeng barako?  Noong taong 1889, Pilipinas ang ika-apat na exporter ng Coffee sa buong mundo, yumaman ang Lipa City mula dito pero noong 1889, dinapuan ng coffee rust ang mga coffee plantation. Ito ay sakit na dumadapo sa mga coffee trees na iniiwang mala-kalansay ang mga puno at kinatapos ng negosyo ng kape sa Pilipinas.  Hanggang sa ngayon, hindi pa rin tayo nakakabalik sa pag-e-export ng kape pero ang mga kapit-bahay nating bansa tulad ng Indonesia at Vietnam ay mga top exporters na.  Sa ngayon nilalakad ng ating gubyerno ang panunumbalik ng pag-export nito pero maraming balakid.  Ang malimit na pag-bagyo, ang pagpatag ng mga gubat upang gawing syudad pati na rin ng tila kakulangan ng masisipag na tao, ang hirap kaya magtanim.  Sa ngayon, importers pa din tayo.  Kapatid, magandang investment ang coffee farms kung may balak ka mag-negosyo.

Ito ang sampu sa mga sikat na timpla ng kape:

Espresso- mula sa pressurized coffee machine ang tubig na halos kumukulo pa ang magtutunaw sa giniling na coffee beans.  Ito ang basehan ng ilan pang mga timpla.
American coffee  – espresso din na mas marami ang sukat ng mainit na tubig 
Cappuccino - espresso, steamed milk, saka frothed milk. 
Cafe Latte – mas maraming gatas kesa Cappuccino
Cafe au Lait -  pareho ang sukat ng kape saka gatas
Cafe Mocha – espresso na merong chocolate syrup saka gatas na mabula
Espresso con Panna - merong whipped cream
Espresso Granita – cocktail coffee, merong brown sugar saka brandy
Frappe – kape, asukal, gatas, saka mo alugin
Irish coffee -merong whiskey
Melya – may powdered coffee saka honey

Sa ngayon, mas kilala ang civet coffee ng Pilipinas kesa sa mga coffee beans natin na mula sa Batangas, Cavite, Kalinga Apayao, Davao, Mindanao.  Ito nga raw ang pinakamahal na kape sa buong mundo.  Sa New York, ang isang tasa ng civet coffee ay maiinom sa presyong $30 hanggang $70.  Ang isang kilo ay nabebenta ng $800. Sa atin, ang tawag sa hayup na civet ay alamid, sila ay kumakain ng coffee cherries kung saan ang mga buto o ang coffee beans ay kanila ring dinudumi.  Sa loob ng kanilang sikmura ay tila naproseso ang mga beans na ayon sa mga “experts” ng kape ay nagkakaroon ng mas mapait at malatsokolateng lasa.  Mas kilala ito bilang Kopi Luwak na nanggagaling sa Indonesia.  Bakit ganito kamahal?  Kadiri kaya maghalukay ng madumi saka noong una, talagang mahirap makuha ang dumi ng mga alamid dahil sa mataas na bundok na tinitirhan nito at hindi rin naman buong taon ang pagbunga ng mga coffee cherries na kinakain nila.  Kumakain din sila ng ibang prutas at  karne ng ibang hayup.  Ngayon, marami ng walang puso ang humuhuli sa kanila, kinukulong at coffee cherries lang ang pinapakain.  Ang resulta, nababaliw sila sa loob ng kulungan, kinakagat ang sarili at tuluyang namamatay.  Mas baliw yata ang mga taong nagbabayad ng ganito kamahal mula sa mga buto ng “tinae” ng mga alamid at maitim naman ang budhi ng mga hilong negosyante na hindi nakakaramdam ng awa sa kalupitan nila sa hayup!

Kailan lamang ay may dumaig sa Civet coffee, $1000 ang halaga ng isang kilo!  Ilang bansa lamang at luxury hotel ang nabentahan nito.  Ang Black Ivory Coffee, sa dumi naman ng elepante sa elephant farm sa Thailand galing ito.  Hinahalo ang coffee cherries sa kanilang pagkain, sa pagdumi nila sa susunod na araw, kinokolekta ito, saka sinasala ng kamay ang mga buto na naiwang buo sa kanilang sikmura.  Kanino kayang dumi ang susunod?  Sa tao?  Hindi ko maintindihan bakit kailangang iproseso ng isang hayup ang mga coffee beans sa kanilang sikmura para mas sumarap, hindi kaya nasa isip lang ito? Psychological?  Para sa akin, iyong tumubo sa lupa mula sa pag-aalaga ng isang mabuting magsasaka at prinoseso ng marangal ang pinakamalinis at pinakamasarap na kape sa buong mundo!

Ang kape, katulad ng iba pang inumin, pagkain, at bagay ay masama sa katawan kapag sobra, pero sa tamang sukat sa pag-inom nito ayon sa katawan ng isang tao ay marami ring kabutihang naidudulot. Sa ating maling pagkain, sa duming dala ng hangin, sa natural na buhay ng isang tao, maraming pagbabago ang nagaganap katulad ng pagtanda, kung baga sa bakal ay kinakalawang, oxidation!  Ang mga natural na pagkain tulad ng gulay at prutas ay tinatawag na anti-oxidant, sila ay tumutulong magtama ng tila namamali sa loob ng ating katawan, kasama dito ang green tea at ang kape! 
Teka, parang gusto ko uminom ng isang tasang kape.

Jasmin Vasquez

Ano Ne! : Bulag na Pag-Ibig




Jan - Feb 2015

Pag-ibig, kapag pumasok sa puso nino man, hahamakin ang lahat masunod ka lamang.  

Mga katagang simula pa noon ay naging kasabihan ng mga matatanda... It sounds corny but when it comes to love, i guess marami na sa atin ang nakaranas ng ganito. Maaring sa kapatid sa mga kamag anak o sa ating mga kaibigan. Tunay na makapangyarihan ang Pag-ibig.

    Tulad ng marami naranasan ko na rin ang magmahal na para bang buong mundo ay naging kalaban nyo, importante talaga yung sabay kayo lalaban sa mga trials na dadating. Yung tipong ayaw sa iyo ng mga magulang nya, gayon din sa amin na labag sa kanilang kalooban na magka- roon kami ng ugnayan.  Against all odds wika nga sa English. Unang Pag-ibig, unang hawak kamay na kasama mo sa iyong paglakad, unang halik... O anong sarap ng feeling.  Nakakakilig, matutulog ka na parating may mga ngiti sa iyong labi dahil maiisip mo sya. Wishing na mapanaginipan mo sya. Hanggang sa pag-gising dala dala mo ang ngiti... ang sarap umibig...  Yung sobrang inspired kang mag-aral because of him. After almost 3 years ano nga ba ang nangyari?

     Dahil matanda sya sa akin ng 5 years. I was in 4th year HS during that time and he's graduating in college taking up Mechanical Engineering in UE Caloocan. Yung feeling na para akong may kuya at the same time boyfriend, pakiramdam mo na secured ka kapag kasama mo sya. Natatandaan ko bago sya mag graduate gumawa sya ng thesis nya, pina-bookbind at nilagay ang name ko doon sa aknowledgement dahil naging inspiration nya ako. Hanggang sa mag graduate sya. Nagpunta kami ng friends ko doon pero nagtago lang kami sa may gilid ng puno because ayaw nga sa akin ng kanyang pamilya. Pero pinuntahan nya din kami ng mga friends ko. Inintindi ko na lang at ok lang na hindi ako pwedeng sumama sa celebration.
     
     Hanggang sa nakapagtrabaho sya sa isang company naging busy sya. Pero minsan sinasama nya ako sa office nila. Di nagtagal dumalang na ang communication namin at wala akong kamalay-malay na nangangarap sya at nagmamadali syang yumaman. Hanggang sa isang araw, nabalitaan ko na lang na ikakasal sya sa kanyang boss.  Ayaw kong maniwala kaya sya mismo ang tinanong ko. Una, ayaw nyang umamin dahil baka daw masira ang pag-aaral ko. Bandang huli, dahil sa pagmamakaawa kong sabihin nya ang totoo ay umamin din sya.  Halos mabaliw ako sa sobrang sakit. Unang pagmamahal, unang heartbreak.... May mga lalake  na mahilig manggamit ng iba para lamang sa kanilang mga pangarap. Kapalit ang totoong pag- ibig. Taon din ang lumipas bago ako naka move on... Ito siguro ang kapalaran ko.

     Ngayon andito na ako sa Japan, pansin ko lang na marami ang nabubulagan pagdating sa pag-ibig.  May mga asawang Hapon ngunit hindi makunteto, naghahanap pa ng iba na Pinoy. Ang dahilan, hindi nila mahal ang kanilang asawang Hapon. Kung kaya't natutukso sila sa iba. Naitanong nyo na ba sa inyong sarili na, kung sakali ba na kayo ay walang pera, liligawan ba kayo ng tao na sinasabi nyong mahal nyo? Sabi nga nila, dalawang klase ng  tao ang mayroon sa mundo:  isang manggamit at isang nagpapagamit. Or pwedeng isang manloloko at isang nagpapaloko. Payo ko lang lalo na sa mga girls, be wise.  Walang masama sa magmahal pero don't spend too much unless you have proven na serious sya at hindi ka lang ginagamit. Sa panahon ngayon, mahirap ng magtiwala. May mga seryoso din naman na nauuwi sa magandang pagsasama.  Isipin lang sana natin kung ano ang posibleng maging bunga sa bawat bagay na ating gagawin.  Mahirap maging bulag sa katotohanan at lalo na sa pagiging "bulag sa pag-ibig".

    Malapit na ang araw ng mga puso, hehehe.  Happy Valentine's Day sa inyo... Ako Happy Biyak na Puso...  Till next time! 
God bless us all!

Lola Jena

TWINKLE! TWINKLE!




Jan - Feb 2015

SHEEP
Kapayapaan! Yan ang hula ko sa yo sa taong ito. Patawarin mo na ang lahat ng may kasalanan sa yo. At humingi ka ng patawad sa mga nagawang kasalanan mo sa iba. Kung hindi mo mabibigay ang kapatawaran sa taong ito, lalong magiging bad luck ang taon mo. At ang mga broken promise, gawin mo na this year!



OX
Challenging ang taon na ito para sa yo. Kailangan kang magkaroon ng positive mind set. Huwag kang maging negative at baka lalong magiging negative ang buhay mo. Kailangan mo ng tiyaga! Mag-focus ka sa goal mo at pag-isipin mong mabuti ang bawat hakbang bago ka gumalaw.

TIGER
Hindi mukhang maganda ang simula ng taon mo pero pakonti-konti, makikita mo ang ganda at liwanag. Magiging positive at constructive ang buhay mo. The more you try harder, the more you will achieve your goals. Basta, ganbatte ka lang diyan!

RABBIT
This is a good year for the rabbit! Huwag mong palampasin ang mga magagandang oportunidad na darating sa taon na ito. Humingi ka man o hinde, kusang darating ang mga good luck sa yo. Good karma ka this year. Lahat ng ginawa mong kabutihan, masasampal ka ng dobleng kabutihan! Winner ka!

DRAGON
Relax ka lang, darling, and take good care of yourself. Ganbarisugi ka. OK lang mag ganbatte pero alamin mo kung kailan dapat huminto at magpahinga. Magbakasyon ka para marelax ang katawan at pag-iisip mo. Ingat ka rin sa tsismis. 

SNAKE
Mas maganda ang taon na ito kumpara sa last year. Maging focus ka lagi sa mga projects mo para maging successful and happy. Iwasan mong makialam sa mga buhay-buhay ng ibang tao. Baka madamay ka at the end. Ingatan mo ang lumalabas sa bibig mo. Marami kang matatamaan. It’s OK to make new changes this year.

HORSE
2015 is a favorable year for you! It will be a year of action and adventure. Make this a year of dreams come true! Super lucky ka and opportunities will come here and there. Siempre, darating din ang mga problema pero makakayanan mo ang lahat ng mga iyan!

MONKEY
Last year, hindi maganda ang taon para sa yo. Pero this year, maraming good news ang darating sa yo! Maganda rin ang pagbukas ng taon sa yo. Kung hangad mo ay job promotion, baka sa taong ito na! Basta, gawin mo ang dapat mong gawin and give your best lagi. I am so happy for you! Ikaw na!

ROOSTER
Kung gusto mong maging winner this year, kailangan maging precise ka sa mga objectives mo. And give effort to achieve them, one step at a time. Tandaan mo lang yan at siguradong nasa tuwid na daan ka na. Isipin mong mabuti ang mga choices na pipiliin mo sa buhay. Always remember, use your HEAD!

DOG
Ang taon na ito ay mas maraming kaligayahan na maidudulot sa yo. Magiging masaya ka sa love life and family life. Sa trabaho, huwag ka lang tamarin, gawin lang ang dapat, OK ka na. You will find the true test of your creative ability this year. Give your best shot!

PIG
Marami akong nakikitang mga pagsubok na darating sa taon na ito pero kung malalampasan mo sila in flying colors, magandang direksyon ang makakamtan mo. Kung gusto mong mag-aral ng bagong skill like computer, or Japanese language, very good! Be creative and take advantage of the opportunities coming your way. I see a bright hope for you this year!

RAT
Dahan-dahan lang ang pag-unlad mo sa taong ito. Konting pasensiya lamang ang kailangan. Pero mabilis ang mga pagbabagong darating kaya dapat laging handa ka rin sa mga sorpresa. Balanse naman ang nakikita ko. Your health should be genki this year. So while you have energy, use it for your success.

Sunday, December 21, 2014

Jeepney Press November - December 2014

Jeepney Press November - December 2014

COVER
by Dennis Sun
www.dennissun.net




CENTERFOLD

UTAWIT: 
DESIGNING DREAMS,  
CREATING CHAMPIONS!




Dennis Sun

DAISUKE!
Sick in Japan


November - December 2014

Blowing my nose every minute and consuming 2 boxes of tissues already, I write this Christmas article of Daisuki wearing my thickest winter coat inside my room in the middle of autumn. Heater on the full blast mode, I still shiver from the cold. Ibang klase ang strain ng virus na ito. Parang binugbog ang buong katawan ko. Malapit na rin akong mawalan ng boses dahil sa ubo. Buti na lang, hindi ako contestant ng Utawit.

Pagsapit ng aki, makikita mo na maraming Hapon ang nagiging ninja dahil sa pagsuot nila ng mask. My friends coming from abroad to visit Japan for the first time are always fascinated by these modern ninjas! Kung nasa Pinas ka, you should wear them because of the air pollution. Baka kulang pa nga ang mga cotton gauze mask na ito. Dapat sa atin, ang isuot ay gas mask.  This is to protect yourselves from airborne pollutants and toxic gases!

In Japan, it’s different. They say there are 2 kinds of people who wear masks. One, those who are sick so they cannot spread the germs. And two, those who are still healthy and try to avoid catching the germs. However, I think there is a number three: yung mga nag sasakit sakitan! When I was still a salaryman in a company, there was this Japanese girl in the office who was wearing a mask for months. For a while, I thought she wore it to garner sympathy and even get less work load from her boss. But then, I realized she was just a bit anti-social and preferred to live in her own mysterious world. I called her the Ninja Girl!

Pause muna. Blow muna ako ng nose. Yung sipon, parang waterfalls na!

Remember, in Japan, hindi ka pwedeng bumili ng antibio-tics sa drugstore kung walang reseta ng duktor. Kapag colds, fever, pain and runny nose lang, pwede kahit walang prescription. Pero tandaan mo, kung mataas na ang lagnat mo, kailangan mo nang uminom ng antibiotics. Most likely, meron either viral or bacterial infection na sa katawan mo. Marami sa mga Pinoy friends ko ay bumibili ng antibiotics sa Pinas pag-uwi nila at dinadala nila sa Japan. This is actually self-medication. Pero ingat lang po. Kung iinom ka ng antibiotics, dapat inumin mo lahat yan within the course duration kahit wala ka ng sakit. Kasi, baka ma-immune yung katawan mo at hindi na effective next time.

Pero, da best pa rin ang natural remedies. Drink lots of water. Lagyan mo ng freshly squeezed lemons. Spice up with cinnamon and ginger! Or sweeten up with honey. Sarap!

Kung talagang hindi na ninyo kaya at sa palagay ninyo ay mahihimatay na kayo, call for emergency help immediately. In Japan, ambulance services are provided by the fire department. Just dial 119 from any phone and request for an ambulance (kyukyusha). Libre po ang service ng ambulance sa Japan. Huwag kayong mag taxi! Gagastos pa kayo at baka anong mangyari pa sa inyo. Anong magagawa ng taxi driver? At least, sa ambulance, yung mga machong firemen, they will be there ready to give you a first aid kiss, este, CPR pala! Siempre, mouth to mouth resuscitation yan. Nahimatay si Inday, diba? “Oo nga, pero hindi nalunod,” rekla-mong sagot agad ni Jena.

When you get sick, you feel helpless. You need help. May asawa ka man, nasa opisina naman siya. May anak ka nga, nasa school sila. At kailangan mo pa silang pagluto kahit nango-ngorenta ka pa. Yung labada, pwede pang makahintay. Sino ang magsisilbi sa mga may sakit sa atin? Yung friends mo? Nasaan sila? Diba meron kang 1,000 friends sa FB? Well, hanggang “like” na lang sila sa yo kung mag po-post ka. 

Hay naku! Inday, at the end, you can only depend on yourself. Tayong nasa Japan, kailangan maging matibay. Genki ka man, genkinai ka man, ikaw lang ang makakatulong sa sarili mo. Huwag ka ng umasa pa sa mga FB friends. Patayin na ang computer at itulog mo yan agad para makarecover.

Isa lang naman ang ninanamnam ko kapag may sakit ako. Yung aruga ni nanay.  Si nanay na napakalayo and thousands of miles away. I yearn for my mother’s care! Miss ko na rin ang masarap niyang arroz caldo! 

Sabi ni Manang Aruray, caregiver daw siya. She said can give me all the care I want. Naku, Aruray, tumigil ka nga! Juice ko po, patawarin! Tataas lamang ang lagnat ko kung ikaw ang mag-aalaga sa akin. Ambulansya!!!



Renaliza Rogers

SA TABI LANG PO: Paskong Nagdaan


Nov - Dec 2014

Disyembre na. Napakabilis ng panahon. Parang kailan lang ako nagsulat ng aking New Year article, ngayon naman ay Christmas article na ulit. Syempre, dito sa Pilipinas, warm lagi ang Pasko, di tulad sa Japan na napakalamig (oo, literally at figuratively speaking).   

Kung bibilangin ko, 25 na Pasko na ang aking naranasan. Karamihan hindi ko maalala ang mga pangyayari noong mga unang Pasko sa buhay ko. Syempre sino ba naman ang nakakaalala ng Pasko noong sanggol pa lang sila? Ang mga naaalala ko sa mga Paskong nagdaan ay kakaunting mga mahahalaga at hindi makakalimutang mga tagpo.   

Noon, wala kaming Christmas tree. Bumili lang ang lola ko para ako'y mapasaya. Isang maliit na Christmas tree, yun bang smallest size na pampatong lang sa ibabaw ng mesa, pero tuwang-tuwa na ako. Kinabitan ko ito ng mga bunga ng aratilis o "sarisa" kung tawagin sa Ilonggo na hinarvest namin ng yaya ko sa sementeryo. Nilanggam ang aming Christmas tree makalipas ang ilang araw.  

Noon, tuwing uuwi ang aking ina sa Pasko ay may kung sinong magkakalat sa kanayunan na "dumating si Beth!" Sa bisperas ng Pasko ay darating ang isang truck (truck ng tubo, 6-wheeler, malaki) ng mga kamag-anak namin mula sa kanayunan, kasama ang ibang kapitbahay nila at kung sino pang kakilala ni kwan na niyaya ni kwan. Okay na lang kahit biglaan tutal Pasko naman at nanabik daw silang makitang muli si pinsang Beth. Uulan ang tig-iisang daan na ipamimigay sa naghihingi ng pamasko at malayo-layo nga naman ang nilakbay nila. Masaya naman ako dahil andaming tao at andaming handa bigla, pero ewan ko kung ano ang naramdaman ng bulsa ng aking ina.  

Kami ng mga pinakamalalapit kong mga pinsan ay sasayaw ng "Macarena" for the entertainment of all at para sa prize money na 20-pesos each.  Hindi ko naman memorize ang mga steps ng Macarena pero sige lang ako ng sige,  at kung ano man ang gawin ko ay yun na rin ang gagawin ng iba. Nagmukha man kaming tanga, okay lang dahil may 20 peso prize money na kung papalarin ka ay madodoble pa, depende kung bigay na bigay ka sa sayaw mo.   

Nitong 5 years ago lang, nagpasko kami sa Batangas. Bago magpasko ay nag-away kami ng aking ama at walang kibu-an. Ngunit nagsimbang gabi ako at parang sinadya yata ni padre na patamaan ako nang sinabi niyang "ikaw na anak, ikaw ang unang magpakumbaba sa iyong magulang dahil pasko naman." Kinabukasan ay maaga kong pinuntahan ang aking ama habang siya'y nagkakape sa balconahe. Niyakap ko siya at sinabing, "bati na tayo, Pa." Wala siyang naisagot. Nanginig lang siya habang hawak-hawak ang tasa ng kape at sigarilyo at habang pinipigilan ang luha niyang pumatak. Muntik na akong matawa kaya't iniwan ko na lang siya bago pa masira ang moment. Kinabukasan, nagluto siya ng paborito kong dinuguan.  

Ang Pasko ay hindi naman pabonggahan. Para sa ating mga Pilipino, ang Pasko ay tungkol sa pamilya at pagsasama-sama. Siguro, sa lahat ng lahi sa mundo, sa ating mga Pilipino pinaka-big deal ang Pasko. Hindi ito isang one-day event lang. Usually, buong Disyembre ito hanggang mag Bagong Taon. September pa nga lang minsan ay may maririnig ka nang mga Christmas songs kung saan-saan at makakakita ka na ng Christmas lights na nakakabit sa mga kabahayan. Ang mga nasa abroad ay ilang buwang magpaplanong umuwi para makasama ang pamilya.   

Nakasanayan kong tuwing magpapasko ay uuwi ang aking ina o mga tiyahin galing abroad tapos kami'y magsasaya ng magkakasama. Ang Pasko sa amin ay parang reunion ng pamilyang karamihan ay nasa ibang bansa. Nito nga lang mga nagdaang Pasko, hindi ko masyadong nadama o na-appreciate dahil hindi nakauwi ang aking ina. Hanggang webcam lang kami. Nanonood siya habang kumakain kami ng Noche Buena dito at nandoon din siya sa kabilang dako kumakain kasabay namin.   

Sa Paskong 2014, walang taga abroad sa pamilya naming uuwi. Ewan ko ba kung bakit sabay-sabay din silang lahat hindi uuwi ng Pinas. Magsisimba na lang kami dito upang magpasalamat sa Diyos, mag we-webcam na lang at maghahanda na lang kami ng sapat para sa amin, huwag masyadong madami dahil sayang lang pag hindi naubos at isa pa dahil nagtitipid tayo.      

Roger Agustin

Musings of A Sarariman


Nov - Dec 2014

I thought I knew more than a bit about “Abenomics” until I heard the word “Womenomics.” 

As part of the govern- ment’s long term strategy for growth which is the so called third arrow of Abenomics, to enhance productivity and to retool Japan’s economic structure, women should be given much greater opportunities. This is where “womenomics” come into play (the term originally coined by Kathy Matsui in 1999 as managing director of Goldman Sachs Japan) and has become a keyword in Abe’s economic plan. Abe has stressed in his speeches that under his administration, women’s active participation constitutes the core of the growth strategy, rather than just a social policy. The 1999 report on Womenomics concluded that an increased proportion of Japanese women were actively participating in the workforce and becoming a very important source of income and consumption growth. Contrary to conventional wisdom that the shrinking population has a negative impact to economic growth, the report stressed that Japan has to make better use of its most underutilized resource – its women. It goes on to say that the theory of low birth rate and remaining single attributed to higher participation of women in the workforce is actually contradicting with data gathered in different economies with high labor participation rates. That is, higher labor participation positively correlates with higher birth rate! I am guessing that PM Abe read through the report well enough and was convinced enough that he wrote womenomics “offers a solution with its core tenet that a country that hires and promotes more women grows economically, and no less important, demographically as well.”

Of course, the report did not say that pursuing womenomics is the only solution but requires more changes in many policies both in the public and private sectors to eliminate obstacles for higher women participation, given that Japan remains a deeply conservative society when it comes to the role of women in the workforce. Some examples of the main reasons behind Japanese women’s low participation rate in the labor force are insufficient child care and nursing support, tax obstacles that limit the income to be eligible as dependents, inadequate focus on diversity and work life balance in private and public sectors, and rigid immigration laws that restricts hiring of foreign workers to resolve insufficient daycare, nursing and housekeeping services for working women. In fact, Abe pushed the policy further by giving a clear target of having working women hold 30% of the senior management position by 2020 (in time for the Tokyo Olympics). He has called on the Japan Business Federation, also known as Keidanren, and the two other major business organizations, to set their own targets for promoting women to senior positions and work out the implementation plans, and that the proportion of women executives should be reported in the companies’ securities filings. This gave companies’ leaders headache because 30% is a huge leap from the current 10%, or a drastic change from his direction last year to have at least one female board member for each company. I wouldn’t disagree. Where on earth would you get the 30% in the next 6 years? Whether it is possible or not, it is not bad though to raise the bar as a target. I am hoping that it would trigger faster but effective policy changes in pursuing or even achieving the goals of the Equal Employment Opportunity Law which took effect way back in 1986.

Lastly, I am still thinking how “womenomics” would be accepted by a sarariman…a threat maybe. For me, I am for it. After all, at work, it’s the results that count. See you all next year!


Abie Principe

Shoganai: Gaijin Life
Ang Pasko Ay Nasa Puso 


Nov - Dec 2014

Malaking pag kakaiba ng Pasko dito sa Japan at sa Pilipinas. Noong una akong dumating dito, hindi ko agad nalaman kung saan pwedeng magsimba. Mabuti na lang at mayroong kapwa Pilipino na nagturo sa akin kung saan pwedeng magsimba. Ok talaga ang networking!

Noong una kong naranasan ang Pasko dito, grabe, nakakalungkot! Malamang dahil sa estudyante ako, at karamihan ng kapwa estudyante ko ay nag-siuwian na noong palapit na ang Pasko. Kunsabagay, ako rin naman, madalas, umuuwi. Pero noong taong iyon, tinatapos ko thesis ko, deadline ng presentation sa January, kaya, talagang buong December, nagsusulat ako.

So it came to pass that for that year, I stayed in Japan for the holidays. Kaya, for the first time, naranasan ko mag Pasko sa bansang Hapon. Hindi ko makalimutan na napakalungkot ng pakiramdam ko noon. Lumalala pa kapag naririnig ko na meron na naman akong kaibigan na pauwi ng Pilipinas.
Tapos hanap pa ako ng hanap ng mga bagay na nagpapahiwatig sa akin na Pasko na. Tulad ng belen, parol, bibinka, at iba pa. Sa tuwing naalala ko na wala ang mga yan dito, lalo pa akong nalulungkot.

Siguro, kung hinayaan ko ang sarili, lalo lang akong nabaon sa homesickness. Pero, as luck would have it, mayroon akong nakausap na Amerikanong pari mula sa isang Simbahang Katoliko dito sa Nagoya. It was just a coincidence that I was checking out the posters at the church bulletin board, looking for an announcement about Masses for December 24, when he passed by and asked me what I was looking for. So I told him. Hindi ko alam kung napansin niya na homesick ako, or talagang magaling lang siyang magkipag-usap, pero he started talking about Christmas, and about how it is the birthday of Christ and that Christ celebrates his birthday with anyone, anywhere. Doon ko na-realize na ang Pasko ay nasa puso, hindi sa bibinka, o sa parol, o sa mga dekorasyon. Na kahit nasaan tayo, maari nating bigyan halaga, at maari nating maramdaman ang diwa ng Kapaskuhan, dahil nasa puso natin ang tunay na dahilan.

Maligayang Pasko sa ating lahat!

Jeff Plantilla

Isang Araw sa Ating Buhay


Nov - Dec 2014

May mga bagay na likas na maganda ang maaaring gamitin sa masama. Tulad ng isang kutsilyo. Maaari itong gamit sa hanapbuhay, nguni’t maaari din itong pangkitil ng buhay.

Sa artikulong ito ay isinama ko ang sinulat ni Megumi Hara na isang doctoral student sa Osaka University at kasama sa Sama Ka Batang Pinoy project sa Kyoto. Ipinaliliwanag ni Megumi ang kalagayan ng mga magulang (karamihan ay mga babaeng Pilipina) na may anak na Japanese-Filipino at nakapunta sa Japan para sa trabaho. Hindi biro ang kanilang buhay bilang mag-ina. Basahin natin ang sinulat ni Megumi.  


Mga JFCs At Ang Kanilang Mga Ina

Nung ika 4 ng Hunyo 2008, lumabas ang desisyon ng Korte Suprema ng Japan na hindi constitutional ang bahagi ng batas na nagsasabi na ang anak ng isang amang Hapones sa isang dayuhan na hindi niya asawa ay magkaroon lamang ng Japanese nationality kung ito ay kinilala niya (acknowledged) bago ito isilang. Sinabi ng korte na discriminatory ito sa mga batang kinilala ng amang Hapones (na hindi kasal sa dayuhang ina) pagkatapos isilang.

Dahil dito, binago ang Nationality Law ng Japan upang payagan nang mag-apply na maging Japanese nationals  ang mga batang isinilang kahit ang mga amang Hapones ay hindi kasal sa mga inang dayuhan basta’t kinilala sila ng mga ama.

Lumaki ang pagkakataon na maging Japanese national ang libo-libong batang isinilang na Japanese-Filipino children (JFCs) sa mga inang Pilipinang hindi kasal sa mga amang Hapones.

Sa pagkakaroon ng Japanese nationality o bilang anak ng isang Japanese national, ang mga JFCs ay maaaring manirahan at maghanapbuhay sa Japan nang walang limitasyon. At kung ang mga JFCs ay menor de edad, ang kanilang mga inang Pilipina ay maaaring mag-apply ng long-term residence status bilang tagapag-alaga ng mga bata.

Nguni’t ang pagkakaroong ito sa mga JFCs ay hindi nangangahulugan na mabilis na pagtira nila at ng kanilang mga ina sa Japan. Maaaring nawala na ang kanilang ugnayan sa mga amang Hapones o sa mga taong makakatulong sa kanila sa Japan.  At dahil sa kahirapan, wala silang kakayanang makapunta sa Japan o makapagsimula ng bagong buhay dito. 

Nagbigay ng pagkakataon sa ilang recruitment agencies sa Pilipinas ang kalagayang ito upang maka-recruit ng ganitong mga ina dahil makakakuha sila ng visa papuntang Japan. Ang mga recruitment agencies na ito ang nagbibigay ng pamasahe papunta sa Japan at saka trabaho bilang caregiver, cleaner, factory worker, o kaya ay sa club. 

Sa ganitong paraan, hindi na idinadaan sa Philippine Overseas Employment Agency (POEA) ang kanilang labor contract, hindi tulad sa mga karaniwang pagtatrabaho sa abroad. Ang mga recruitment agencies na ito ay itinuturing na “NGOs” o “foundations” at kaya hindi nasasakop ng POEA. 

Sa ganito ring paraan naloloko ang mga inang ito. Sa isang survey na  ginawa ng Citizens’ Network for Japanese-Filipino Children at ilang mga researchers (kasama ang sumulat ng artikulong ito), ilang bagay ang  lumabas:  a)13 sa 19 na sumali sa survey ay lubog sa utang dahil sa gastos sa airline ticket, training fee, visa processing fee at placement fee na binabawas sa kanilang mababang suweldo; b) maliban sa isa, lahat ay may 2-3 taong kontrata sa isang ahensya (o haken gaisya) na naka-assign sa kanila para mabayaran ang utang; k) ang iba ay nakabasa at pumirma sa kontrata ilang araw lang bago umalis ng Pilipinas,  samantalang ang iba ay hindi man lang nakita ang kontrata; d) 10 sa 19 na sumagot sa survey ay nakumpiskahan ng mga kumpanya sa Japan ng passport at kinakaltasan ng bayad sa utang nang walang resibong ibinibigay at kaya labag sa batas sa Japan; e) 8 sa 19 ang tumakas na sa kumpanya dahil sa baba ng sweldo, masamang kalagayan sa kumpanya, hindi pantay na kundisyon sa trabaho, at ilan ay ginamitan ng dahas at hinabol ng kumpanya nung sila ay tumakas. Ang iba pang detalye sa survey na ito ay mababasa sa wikang Hapones sa www.jfcnet.org/news/info/80/.

May iba pang problema na hinaharap ng mga inang ito maliban sa trabaho, tulad ng pag aaral at problema sa lenggwahe ng mga anak nilang JFCs, kawalan ng kontak sa mga komunidad ng mga Pilipino sa lugar na tinitirhan, hirap ng pagkakahiwalay sa kanilang pamilya sa Pilipinas, at ang hirap ng pagiging single mother na may full-time na trabaho.


Kalagayan Ng Mga JFCs 

Ang mga JFCs na bigla na lamang pumasok sa eskwelahan sa Japan ay humaharap sa maraming hirap. Hindi sila kaagad maka-adjust sa ibang sistema sa eskwelahan,  lalo na sa wikang Hapones. 

Kahit sila ay mga bata pa, at may kakayahang matuto kaagad ng bagong wika at kultura, hindi pa rin ito sasapat sa kanilang pag-aaral. May isang kilalang linguist (Jim Cummins) ang nagsabi na may dalawang uri ng kaalaman sa bagong wika para sa mga migranteng bata. Isa ay Basic Interpersonal Communication Skills (BICS), ito ang mabilis matutunan ng mga bata. At maaari silang maging halos native speakers sa 6 na buwan o sa 2 taon. Pangalawa ay ang Cognitive Academic Language Proficiency (CALPS) na kailangang makamit upang makapag-aral nang maayos ang bata habang pataas na ang level ng pag-aaral. Nguni’t  nangangailangan ito ng 5 hanggang 7 taon na pag-aaral ng bagong wika. Kaya kung ang bata ay 10 taon nung magsimulang mag-aral ng bagong wika, makakamit niya ang CALPS level kapag 15 o 17 years na siya. 

Kung ganito, maaaring may peligro na tumigil na sa pag-aaral ang bata bago makakuha ng CALPS level.

Ang pagkakaiba ng sistema sa pag-aaral sa Pilipinas at Japan tulad ng entrance exam, kaayusan sa klase at ang mga inaasahan ng mga guro sa mga magulang ng mga bata ay nagdudulot din ng mga problema sa mga JFCs.

Ang mga single mothers na dayuhan, na may problema sa paghahanap-
 buhay, ay dumadagdag sa pagiging vulnerable o kahinaan ng mga JFCs. Nakakalungkot na ang mga trabaho sa Japan o ang lipunang Hapones ay masyadong nadodominahan ng mga lalaki at ng mga Hapones na siyang nagdudulot ng karagdagang pahirap sa mga JFCs at sa kanilang mga ina.

Kailangang may magawa upang maayos ang kalaga-yang ito. Kailangang magtulungan ang mga pamahalaan ng Japan at Pilipinas para mawala ang ganitong pagsasamantala sa mga JFCs at sa kanilang mga ina, at maparusahan ang mga gumagawa ng paglabag sa kanilang karapatang pang-tao.  Kailangan ding magtulungan ang mga tao para dito.

Karen Sanchez

Hanggan


Nov - Dec 2014

Hanggang saan, hanggang kailan
Hanggang sa dulo ng walang hanggan
Hanggang ang buhay ko ay kunin na ng Maykapal
Mga linya sa isang sikat na awitin o kanta na susubok sa ating tatag sa mga pangyayari sa ating mga buhay-buhay.

Magandang araw po sa ating lahat mga kababayan! Sa isyung ito, dalawang mahahalagang pangyayari sa ating mga buhay ang ating gugunitain o alalahanin. Ito ay ang araw ng mga mahal nating humayo na sa kabilang buhay.  Ang araw kung saan tayong mga Pinoy ay nag-aalay ng dasal at mga bagay-bagay para sa mga kaluluwa ng ating mga mahal sumakabilang buhay na.  Isang paraan ito upang maibalik o maipakita ang pagmamahal natin sa kanila.  At siguradong bisi na naman ang mga tao, sa mga simbahan, sa Dangwa,  Sampaloc, Manila  kung saan mabibili ang mga bulto-bulto,  mura at mga sariwang ibat-ibang klase ng bulaklak, ang mga namamahala ng mga sementeryo at ang ating mga kapulisan ay abala sa pananatili at pagbabantay para sa mapayapang malaking selebrasyon na ito sa lahat ng kapuluan sa bansang ating pinagmulan.

Ang isa pang ating inaabangan ay ang Pasko.  Pasko na naman po mga kababayan!  Maligayang Pasko po sa ating lahat.  Araw ng pagkasilang ng ating Poong Maykapal, ang ating tagapagligtas at ang daan para sa ating Amang nasa langit.  Ito ang araw na pinaghahandaan ng karamihan sa buong mundo.  Ang araw kung saan masasaya halos ang mga tao.  Maliban sa pagbibigayan, pag-iibigan at pagpapatawaran.  Minsan madaling sabihin ang mga bagay na ito ngunit may mga taong hirap din maibahagi ito. At maririnig natin ang salita sa kanta, hanggang kailan ako magtitiis? Hanggang kailan ako magbibigay? Hanggang kailan ako maghihintay?

Maraming kwento dito sa ating kapaligaran, sa ating mga kababayan ang pwede nating makuhanan ng mga ideya, aral,  leksiyon at inspirasyon upang maiwasan natin ang ganitong sitwasyon kapag nagkataong dumating na ito sa ating mga buhay-buhay.  At sana marami ang makaka-relate sa ibabahagi kong ito ngayong panahon ng kapaskuhan.

Alam nating lahat na ang pangi-ngibang bansa ay maituturing nating daan upang maiahon ang ating mga mahal sa buhay o pamilya sa kahirapan at matulungang maiahon o maisakatuparan ang pangarap ng ating mga magulang na sila mismo hinde nila ito nakamtan.  At dahil sa nakikita o atin na itong nakagisnan  at dahil na rin sa pagmamahal natin sa kanila, handa tayong magsakripisyo, maging sarili nating kaligayahan atin na isinantabi,  mga  anak,  asawa iniwan sa Pinas dahil ito lang ang tanging alam nating paraan upang sila ay matulungan. At marami rami din sa ating kababayan, aminin man natin o hinde,  tamaan na ang tatamaan,  marami sa atin dito ang nabubuhay at maituturing nasa maling landas.  Ito ay sa kagustuhang may malaking maipadala sa kanya-kanyang mga pamilya.  Mayroong pilit nakikisama sa mga matatanda o mas matanda pa sa kanilang ama,  sa mga taong hindi naman talaga masasabing mahal nila, nagtitiis kahit na sinasaktan na sila pisikal man o emosyonal para lang hindi mapauwi sa Pinas dahil wala din naman mapagkakakitaang maganda kapag umuwi pa.  At mayroon ding binibigyan ng magandang pagkakataon, swerte kumbaga! Sila naman itong may magagandang buhay dito sa Japan, may asawa, mga anak at maayos na trabaho ngunit may mga ibang sinasayang ang mga ganitong pagkakataon o biyayang ito dahil sa kanikanilang bisyo, babae, lalaki, inom, droga, sugal, slot o pachinko. Hanggang kailan po ba dapat nating gawin ang mga ito? Hanggang ang mga ari-arian o mga pinaghirapan natin ay nawala na sa atin? Hanggang bumigay na ang mga katawan natin? O hanggang malagutan na tayo ng hininga?

Naramdaman na po ba ninyo ang maging " burnout"?  Ito ay yung sa kabila ng lahat ng sakrispisyo, pagsisikap, paghihirap o pagtatrabaho ay ubos-ubos o halos wala ng itinitira para sa sarili, lahat ay ipinapadala sa pamilya sa Pilipinas at ang mga nanay, mga kapatid o mga kaanak ay nag feeling rich. Lahat umasa sa padala o sa ipinundar natin  doon at hindi na nagsipag hanap buhay o nagtrabaho. Ang mga sinasabing kayamanan ay naubos o napunta  sa wala, ang dating mala mansyon o palasyong bahay ay naisanla o naibenta at nagbalik eskwater, ang pinauupahang apartment o condo ay naglaho din.  Yung pinag-aaral mo'y nagbulakbol, nakabuntis, nabuntis o nag-asawa ng maaga. Kumbaga, nauwi sa wala lahat ng pinaghirapan mo at napapagod ka na, naiistress, nadedepressed, gusto mo nang bumigay at ang magiging tanong mo sa sarili mo ay... Paano na tayo ngayon? Ano na ang dapat na gagawin natin? Saan at papano tayo  ngayon magsisimula muli?

Sa isang misa, may homilya akong hinding-hindi ko nakakalimutan. Ito ay ang mga tanong na "Sino ang mag-aalaga sa tagapag-alaga? Sino ang maggagamot sa manggagamot? Sino ang manghihilot sa nanghihilot? Sino ang magsasalo sa tagasalo? at marami pa. Tagasalo? Ikaw ba ito kabayan? Tagasalo ng problema ng iba? Tagasalo ng responsibilidad na di naman dapat sayo? Mga malalalim na katanungan na ang nag-iisang kasagutan ay ang ating Poong Maykapal. Ang kanyang pagmamahal ay walang kupas,. Di tulad nating mga tao na minsan napapagod. Ang Diyos ay hinde napapagod, hindi bulag o bingi. Hindi nagsasawang tumulong at magmahal sa ating lahat. Walang pinipili. Walang mayaman o mahirap. Lagi Siyang nagpapatawad at lagi Niya tayong binibigyan ng mga pagkakataon o second chance. At Siya ay palaging nasa ating mga tabi. Kailangan lang ay kausapin natin siya. Sa kanya natin sabihin ang lahat ng ating mga problema o mabigat na dinadala dahil di man nating pisikal na nakikita, Siya ay gumagawa at hinde Niya binibigay sa atin ang anumang pagsubok na hinde natin kaya. Ang pagmamahal ng Diyos sa atin ay walang hanggan o walang katapusan, maging ito ay sa kabila na nang ating kamatayan at ang pagdadasal ay ang tangi nating ugnayan. Di na natin kailangan ng mga gadgets, load o wifi.

Isa sa mga narasanan ko, ang akala ko noon na  ako'y nag-iisa. Noong 2006, nang nawalan ako ng bisa sa Brunei. Nag TnT ako sa Brunei at Malaysia. Kotse at bangka lang ang katapat. Nakakapagod at nakakatakot.  Ang inaasahan kong kadugo kong tutulong sa akin ay tinalikuran ako. Iyak ang tanging ginagawa ko. Dasal ako ng dasal araw gabi, minsan wala ng kain. At masasabi kong dininig ng Diyos ang mga dasal ko. Binigyan Niya ako ng mga kaibi-gang handang tumulong sa akin at hinde ako tinalikuran kailanman. At hinding-hindi ko din inasahan na makakarating ako dito sa Japan, sa iilang parte ng Amerika, Europa at iilan pang bansa sa Asya na ni minsan ay hindi ko ito inakala. Masasabi ko pong ako'y pinagpala, sa kabila ng hirap, mga luha at pagtitiis. Sa kabila ng di ko mapasa-pasang medical tests noong gusto kong mag DH, saleslady o cashier sa Middle East o iba pang bansa. Pinagpala akong makakuha ng tourist visa kung saan wala ng medical tests na kakailanganin sa aking pag-alis. At dahil sa mga naranasan ko, masasabi ko rin na ang buhay natin ay tayo ang pumipili sa mga pagkakataong binibigay sa atin ng ating Panginoong Diyos. Kailangan lang po talaga ang taimtim na dasal at pananalig sa Kanya upang maituro Niya tayo sa tamang landas na dapat nating tahakin nang sa gayun lahat ng magpapasaya at minimithi natin ay mapapasa atin. At kung minsan may mga bagay tayong dapat isakripisyo para sa mga bagay na talaga nating gusto.

Kaya mga kababayan huwag po tayong sumuko. Lahat ng hirap at pasakit ay may katapusan. Lahat ng nawawala ay may kapalit at minsan higit pa sa nawala ang dumarating. Kailangan din po nating matutunang tumanggap o makuntento  sa mga bagay-bagay na ipinagkakaloob sa atin. Tulad na lamang ni Hesus, Siya ay kaloob sa ating lahat at alam nating lahat na ito rin ang diwa ng Pasko na ating siniselebra taon-taon at dapat natin Siyang tanggapin sa ating buhay. Si Hesus ay isang regalo ng ama sa kanyang mga anak. At hindi rin lingid sa ating lahat kung papaano isinakri-pisyo ng kanyang magulang ang kanilang nag-iisang anak para sa sanlibutan. Dito natin makikita ang tunay na pagmamahal, ito ay  walang hanggan. At sa aking pagmamasid o pag ninilay-nilay ang pagmamahal sa pamilya ay isang halimbawa. Minsan nag-aaway, nagkakatampuhan ngunit darating din ang araw na magkakaayos, magkakasundo at mangigibabaw ang pag-ibig o ang pagmamahal sa isa't-isa. 

Pagpalain po nawa tayong lahat. Nawa'y manatili sa ating mga puso ang pag-ibig at kabutihan. Hanggang sa darating na bagong taon. Hanggang mapasaatin ang lahat ng ating inaasam-asam. Hanggang makamit natin ang tunay na kaligayan at kapayaan.

Maligayang Pasko po sa ating lahat!





Warren Sun

NEWS BITS: Bagong Uri ng Dengue Virus Nakita sa Japan


Nov - Dec 2014

Bagong Uri Ng Dengue Virus Nakita Sa Japan

Binalita lang kamakailan ng gobyerno ng Hapon noong September 29 na may nakitang lalaking nahawaan ng dengue virus na may kakaibang genetic sequence kumpara sa virus na nakita sa mga ibang tao na naulat noong August.

Ayon sa lalaking may dengue virus, nakagat siya ng lamok at nahawaan din ang mga tao sa Yoyogi Park. Naiulat din ng Ministry of Health na may kabuuan na 150 tao na nahawaan ng dengue sa Japan. Walang naiulat na kaso ng dengue virus sa Japan mula noong 1945.

Japanese Yen- Humihina At Nagiging Mapanganib Sa Ekonomiya Ng Japan

Bumaba ng 110 level ang Japanese Yen sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon nitong buwan ng Oktubre. Noong dumating ang krisis pinansiyal noong 2008, 50% ng produksyon ng  Honda Motors ay para pang export. Binalak ng presidente nila na ilipat ang produksyon nila sa ibang bansa noong panahon na lalakas pa ang yen.

Bagamat bumababa ang yen kamakailan, madaming industriya ang nakikinabang nito tulad ng mga industriya ng makinarya, citizen machinery sa Nagano ay tumututok sa kanilang produksyon sa Japan at 70% naman para pang export. Sa kabila naman, ang industriya ng parts makers ay nanganganib sa pagbaba ng kanilang benta dahil ng krisis pinansiyal at ang pagtaas ng presyo ng materyales.

Buwis Para Sa Pampublikong Telebisyon Sa Japan

Ang pagbayad ng buwis 
sa Japan ay kakaiba. Sa malalaking kumpanya, binabawas ito sa kanilang income tax. Sa iba naman, nadodoble ang pagbayad ng buwis sa kanilang residency tax. Pero ang pinaka kakaiba dito ay ang pagbayad ng buwis para sa pampublikong telebisyon. Madaming nangongolekta ng buwis door-to-door at ibang mga nasa administrasyon na naniningil ng buwis kahit wala kamang TV. Ang pampublikong telebisyon ay nasa panga-ngasiwa ng (Nippon Hoso Kyoukai) NHK. Nango-ngolekta sila nang mahigit kumulang 13,600yen at sa 24,090yen sa mga may satellite TVs. Walang batas na nagsasabi na mayroong parusa sa pag hindi pag bayad.

Sa panahon ng modernong teknolohiya, bumababa ang porsiyento ng manonood ng telebisyon at madami ngayon, lalo na ang mga kabataan, ang gumagamit ng Internet para makapanood ng balita at iba pang impormasyon. Ayon sa NHK, 73% lang ng mga sambahayan ay nagbabayad ng buwis na pampublikong telebisyon. May petisyon ding isinasagawa ang NHK na magiging sapilitan ang pagbayad kahit wala kang pagmamay-aring telebisyon pero ito ay nananatiling ideya parin hanggang ngayon.








Isabelita Manalastas - Watanabe

ADVICE NI TITA LOLITS
Take it or Leave it!


Nov - Dec 2014


Dear Tita Lits,

I earn in Japanese yen with my main job and in US dollars with a few part-time jobs. Thus, I have savings in both currencies. My question is: “Which currency should I spend when I go back to the Philippines?” The value of Japanese yen has been falling down. Should I use my US dollars instead? I don’t have any peso savings account in the Philippines so I have to buy pesos once I get home. Do you also suggest that I start a peso account in a Philippine bank so I can use the money there for my expenses while in the Philippines? Salamat po!

Marco, Gunma-ken

Dear Marco:

As of this writing, the Japanese Yen has started strengthening again. USD/JPY exchange rate was already at 110.00 and now, it is less than 108.  I am not sure what will be the exchange rate when this reply to your question comes out in Jeepney Press.

I do not know where you keep your US dollar notes.  In cash, or in a USD savings account in a Japanese bank?  If in cash, just use the US dollars when you travel outside of Japan, so that they will not just be lying there somewhere in your house or wherever you have put them for  safekeeping.  If in a US dollar savings account in a bank in Japan, please remember that whenever you deposit US dollar cash to your savings account, the Japanese bank will always charge you a minimum of around JPY 2 yen for every US$1 you deposit.  I think for withdrawing US$ cash from a US$ deposit A/C there will be no charges.

Anyway, it does not really matter so much whether you decide to use JPY or USD when you go back to the Philippines.  Both are freely convertible to the Peso, and you can change either in banks or in many authorized money exchange centers there.  Both will have good rates in the Philippines as there is always a demand for Yen and USD by Philippine importers.

You can of course open a Peso savings A/C when you go back to the Philippines.  Best if you request for an “OFW” savings account, so that you will not be required to have a big maintaining balance. When you return to Japan, you can remit any time to that account, whenever the JPY/PHP rate is good.  When you travel next to the Philippines, just withdraw from your savings A/C, for your various expenses.





Dear Tita Lits,

Asawa po ako ng isang matandang Hapon dito sa Yamagata-ken.  Ilang taon na lang, malapit na siyang mag-retire.  Pero napaka-genki pa rin niya. Paminsan-minsan, nagtatalik pa rin po kaming mag-asawa. Hindi po kami pinag-pala na magkaroon ng anak. Nabuntis na po ako ng dalawang beses pero parehong nauwi sa kunan. Gusto ko pa rin magka-anak ngunit ayaw na ng mister ko.  Ngayon, eto po ang problema ko, umuwi po ako minsan sa Pinas at nagkita kami ng dati kong boyfriend. Naging sabik kami sa isa’t-isa hanggang mayroon nangyari. Tatlong buwan na  po akong buntis. Hindi po alam ng mister ko. Kapag sinabi ko na buntis ako, siguradong alam kong alam niya na hindi sa kanya ang bata. Hindi ko  po alam ang mabuting gagawin ko. Bigyan ninyo po ako ng payo. 

Perla, Yamagata-ken

Hay naku, Perla.  Ito na yata ang pinakamahirap na tanong na natanggap ko, buhat ng kung ilang taon na akong nagbibigay ng advise dito sa column ko.  

Ngayon lang yata ako magbibigay ng advise na magsinungaling ang isang tao.  Kaya lang, kasinungalingan na parang kailangang gawin, na ang end result is peace for all.  Kung pagbalik mo noon sa Pilipinas ay nagtalik kayo ng iyong asawang Hapon, baka hindi niya mahalata na hindi kanya ang iyong ipinagbubuntis ngayon.  Kung ito ang situwasyon, ang aking advise ay tumahimik ka na lang.  Para din sa kapakanan mo, ng iyong isisilang na anak, at ng iyong asawa.  At pwede ba, huwag mo ring sabihin kahit kanino ito kahit doon sa iyong dating boyfriend sa Pilipinas, para wala na lang maging komplikasyon pa kapag ipinanganak mo na ang bata.

Ngunit kung siguradong wala kang lusot, wala kang choice kundi maging truthful at humingi na lang ng patawad sa iyong asawa.  Kung papatawarin ka niya, well and good, at salamat sa Diyos.  Kung hindi, at ikaw ay hihiwalayan, or worse, ay i-divorce, iyan ang iyong parusa dahil sa iyong pagiging taksil.  Ewan ko kung permanent resident ka na dito sa Japan.  Kapag hindi pa, patay ka, dahil mawawalan ka ng bisa kapag diniborsiyo ka ng asawa mo. At baka ni kusing wala ka ring makuha, dahil nga ang rason sa pagdi-divorce niya sa iyo, ay ang kataksilan mo.

Patawarin ka nawa ng Diyos at patawarin na rin ako sa aking pag a-advise na magsinungaling.




Dear Tita Lits,

Isa po akong mama san dito sa Nagoya. Problema ko ay yung mga ibang Pinay na mama san sa ibang omise ay nag nanakaw ng mga okyakusan ko. Ang omise ko po ay nasa 2nd floor. Sila naman ay nasa first floor. Bago umakyat ang mga okyakusan ko, ina-abangan nila sa hagdanan. Alam naman nila na mga okyakusan ko ang mga iyon pero sinusulot nila ako. Okey lang po kaya na lusubin ko sila sa mga omise nila?

Myrla, Nagoya


Dear Myrla:

Napatawa ako noong mabasa ko sulat mo.  Kasi, parang same experience tayo.  Iyong kumpanya namin, may remittance office sa Roppongi. Tapos, may nagbukas na isang remittance company din, sa same floor namin.  Sinabihan ko iyong head ng remittance company na huwag namang manghila ng kliyente. Basta’t bigyan ng karapatang mag decide kung saan gustong mag-remit ng kliyente.

Anyway, talagang patayan na yata ngayon sa business sa Japan, hindi lang pala sa remittance kundi sa mga omise din.

Kung tumayo ka kaya diyan sa ground floor para bumati sa mga kliyenteng pumapasok sa building ninyo.  Ke kliyente mo o hindi, batiin, at sabihan in a  polite and respectful manner,  na welcome sila sa iyong omise on the second floor.  Kung busy ka, mag utos ka sa isa mong magandang staff, na siya ang bumaba sa ground floor para gawin ito. Araw-araw ninyong gawin ito.  Siyempre, may cost ka sa paglalagay ng isang tao sa baba ng building ninyo, pero palagay ko sulit. Tinggan ko lang kung makakaagaw pa sila!





Dear Tita Lits,

Totoo po bang hindi na kailangan mag apply ng tourist visa papuntang Japan? Kahit passport lang ang dala mo, pwede nang makapasok sa Japan?

Jenny, Sendai


Dear Jenny,

Hindi totoo!  

Pero baka sakaling malapit-lapit ng bigyan tayong mga Pilipino ng visa free entry sa Japan.  As of this writing, hindi pa.  Ang huli kong nabasang update, by end of this year, ang mga Indonesians na mayroong certain type of passport (iyong may digital information embedded sa passport nila), ay pwede ng pumasok sa Japan ng walang visa.  For your information, hindi na pwedeng derechong mag-apply ng visa sa Japanese Embassy sa Pilipinas. Dapat gumamit ng isang travel agent na authorized ng Japanese Embassy.  May sisingiling fee na mga PHP 1,500 ang authorized travel agent.  Ang authorized travel agent ang tutulong para sabihin sa iyo ang mga dapat mong kumpletuhing dokumento. Sila din ang magpa-file ng visa application mo. Iyong isa kong kaibigan, 4 days lang, lumabas na tourist visa niya sa Japan.  

At least dumali-dali na ang pag a-apply.  

Kapag na-aprubahan ang visa, at kahit single entry lang ang ibigay, ang dali lang daw ma-aprubahan na naman ang susunod na pag a-apply.