Marcial Caniones

ITLOG na PULA

BAYANI

Crispin…Basilio…
Nasaan na kayo...?
Inday…Krisumpta…
Bakit iniwan mo ako?
O bayan, bakit mo ako ginanito?
Loleng mo…Huwag ka ng mag arte-arte, hindi ka baliw!
Nagbabaliw-baliw ka lang, gusto mo lang maging senti, mag-mukhang kawawa, magpalambing, maintindihan.
Sa tingin nga namin, ikaw ay isang BAYANI!
BAYANI?
Dahil Philippine INDEPENDENCE DAY o dahil naghihintay na naman kami ng REMITTANCE?
Maybe, both?

Nung nandito ka pa, ni hindi natin alam kung saan tayo mangungutang para sa pang tuition ng mga bata;
Nung nagsisiksikan tayo sa bahay ni inang kasama ang ibang mga bayaw at sandamakmak na pamangkin;
Nung pumasok ka ng tindera kay aling Lucing para may pambaon ka sa iskul;
Nung nag traisikel driver ka  para may maihapag na ulam sa mga gutom mong mga anak;
Nung nag sales lady ka sa Mall na hindi ka man lang makaupo ng 1 minuto upang hindi mangawit;
Nung naglako ka ng miryenda sa mga kapit bahay para mapagamot si Inang;
Nung sinangla ninyo ang natitira ninyong mga ari-arian upang makabayad sa ospital;
Nung kinapalan mo ang mukha mo upang manghiram ng pera kina Auntie Bining pang bayad mo ng passport;
Nung lumapit ka kay konsehal at mayor upang mapagamot si jun-jun;
Nung magtitser ka at kasabay ang pagbenta mo ng mga candy at tsitsirya sa iyong mga estudyante.

Noon, kung dati nababaliw ka sa dami ng dapat mung ayusin at kung ano-ano pa, nuon ‘yun, nuon nakakabaliw nga di ba?

Ngayong nandiyan na kayo sa kinalalagyan ninyo, tangan lang mga buddies ko!

Sa dinami-dami ninyo ‘dyan sa Japan hindi mahirap ang magtayo ng Munting Bayan sa ibang bayan. Importante ang inyong pagkakaisa, ang bayanihan at ang damayan upang hindi kayo malugmok sa kalungkutan.
Ang mahalaga ay tangan ninyo ang mga pangarap nating umunlad bilang isang tao, isang pamilya at nagkakaisang sambayanan.

Kung nuon ay LUMAYA tayo sa mga Kastila, mga Amerikano, mga Hapon, at kung anong bansa pa man, ngayon ay tayo na ang nasa bansa nila upang mag- angkat ng yaman mula sa ating pagod, talento at pawis. Dahil na rin sa inyong kabayanihan, LUMAYA din tayo sa kagutuman, sa kamangmangan, sa walang kasiguruhan, at sa kahirapan.

Ang pagiging bayani ay kakambal din ang sakripisyo, gaya ng mga sundalo at gaya ng mga naunang mga rebolusyonaryo, buhay at panahon din ang kanilang tinaya upang makamit natin ang tinatamasa nating kasaganahan at kaunlaran ngayon. Tinaya rin nila ang kanilang buhay, nag-ambag ng galing at sipag. Ngayon heto na tayo! Ang PILIPINAS ay malaya, marahil mula sa direktang pakikialam ng ibang bansa ngunit sa kabuuan, nandiyan pa rin ang KAHIRAPAN ng nakakarami nating mga mamamayan.

Bilang isang bayan, hindi pa rin tayo MALAYA sa kawalan ng bahay, sa kakulangan ng silid aralan, ng walang kasiguruhan sa trabaho, ng walang puhunan sa negosyo, ng kawalan ng lupa, ng kakulangan sa mga industriya, at ng kabuuang katahimikan at seguridad ng ating bayan.

Kayong mga LAYAG NA BAYANI ng ating bayan, mga bayaning nakapalibot sa buong mundo na nasa sa Asia, Europa, Africa, America, at Australia kayo ang mga indibidwal na nakikipaglaban at nakikibaka sa PAGLAYA ng inyong mga PAMILYA mula sa lahat ng dulot ng sari-saring mukha ng kahirapan. At bilang kabuuan ng inyong mga paghihirap, ang padala ninyong mga iba’t-iba at makukulay na PERA ang siyang nagpapataas ng antas ng ating EKONOMIYA.

Kayong mga Layag na Bayani ay hindi na baril ang tangan ninyo kundi SIPAG at TIYAGA.

Kayong mga Layag na Bayani ay hindi na squadron ang inyong pormasyon kundi ang pakikipag BAYANIHAN sa kapwa OFWs.

Kayong mga Layag na Bayani ay hindi lang bandila ng Pilipinas ang iyong winawagayway kundi LARAWAN ng inyong mga mahal sa buhay.

Kayong mga Layag na Bayani ay hindi na sumisigaw ng mabuhay ang Pilipinas kundi – mabuhay ang PAMILYA para hindi na madagdagan ang hirap sa PILIPINAS!

Ang tunay na KALAYAAN ay hindi lang dahil sa dami ng ipon na kayamanan kundi sa PAYAPA at PANATAG na kaisipan.

Mabuhay po kayong lahat, aming mga BAYANI!      

Loleng Ramos

KAPATIRAN

Tapik ni Lord

Kumusta Kapatid?  Sa pagsulat ko ng artikulong ito, ang mga bulaklak ng Sakura ay kasalakuyang namumukadkad, napakaganda.  Sa panahong ding ito,  ang pag-ulan ay ikinangi-ngiwi ng mga tao, ang ibig sabihin kase, malalagas ang mga dahon ng mga bulaklak na ito. Sayang naman, kung pwede lang huwag silang malanta o malagas. Paborito mo rin ba ang  season ng Pagsibol? Spring?  Di ba nakakasaya ang sikat ng araw ano? Ang pag-kanta muli ng mga ibong uguisu, ang tipong pag-kulay muli ng buong kapaligiran.   Minsan, sa aking pagtitig at pagmuni-muni sa lahat ng ito, naaalala ko ang istorya ni Persephone.  Sa Greek Mythology, siya ang napakagandang diyosa ng Tagsibol.  Minsan daw na naglalaro siya sa parang, siya ay dinukot ni Hades na siyang diyos sa mundo ng mga patay upang maging asawa.  Sa pagdadalamhati at galit ng kanyang ina na si Demeter, na siyang diyosa ng pagsasaka at trigo (wheat) ang buong mundo ay natuyot.  Ng matagpuan niyang muli ang anak niyang si Persephone, nakakain na ito ng buto ng prutas ng pomegranate o granada sa ilalim ng lupa  kaya hindi na siya maaring makabalik sa mundo ng mga buhay maliban sa isang bahagi ng bawat taon!  Sa kanya ngang pag-akyat sa liwanag, ang mga halaman ay nag-be-berdehan, ang mga bulaklak ay bumubukadkad, ang mga ibon ay nagka-kantahan at maraming hayup na nag-hibernate o natulog ng buong winter ay lumalabas na muli.   Sa aking pag-edad, paborito ko pa ring istorya ang tungkol sa mga diyos-diyosan ng mga unang Griyego, na-a-aliw at nama-mangha pa rin ako.  Ano ang mga paborito mong basahin?  Sanayin natin ang mga batang kilala natin na kahiligan ang pag-babasa upang lumaki silang malikhain at maraming nalalaman. (Sana pala nagbasa ako ng nagbasa noong bata pa ako).  Tayo rin, kahit matanda na, sa pagbabasa, marami tayong makukuhang impormasyon, at kaalaman, di ba kapatid?  Napakalaking pera ang ginugugol ngayon ng maraming magulang sa kanilang mga anak para sa mga video games, na maaring magpabilis sa mga reflexes  ng daliri sa pag-pindot subalit nakakapag-pabagal sa utak para mag-isip.  Libro na lang.

Mas malalim din para sa akin ang kahulugan ng Spring ngayong taon. Noon kaseng nagdaang Winter, isang taong malapit sa akin ay naging parang si Persephone (hindi nga lang maganda katulad niya – peace!)  na malayo sa mundo, nakakulong sa ospital.    Nagkaroon siya ng sakit na nakakahawa, dito sa Japan ang tawag ay Kekkaku, o Tuberculosis.  Nakakapagtaka lang kase halos buong taon yata siyang inu-ubo at marami ding beses siyang nakapag-patingin sa doctor pero kung hindi pa siya umubo ng dugo, hindi pa madidiskubre ang sakit niya. 

Ano ba ang TB (Tubercle Bacillus) o Tuberculosis?  Ito ay isang kagaw o bacteria (mycobacterium tuberculosis) na maaring umatake sa buto, utak, puso, sa iba pang organ sa katawan, pinaka-malimit ay sa baga, ang Pulmonary Tuberculosis.  Mahahawahan ka nito kapag nasalo mo ang kagaw mula sa isang taong nagtataglay nito sa kanyang pag-ubo, pag-bahing o paghinga.  Mara-ming tao kung hindi man higit pa sa kalahati ng populasyon ay nagtataglay nito pero para mabuhay sa loob ng katawan at ma-uwi sa TB ay dahil pa sa ibang kadahilanan. Ang panghihina ng immune system o panlaban o resistansya ng isang katawan ay karaniwang sanhi.  Ang pag-tanda, isang naunang sakit na nagpahina sa isang tao, hindi pag-kain ng tama o kakulangan sa masustansyang pagkain ay ilan sa mga dahilan para maging actibo ang tuberculosis sa loob ng katawan.

Ang karaniwang sintomas nito ay matagal na pag-ubo, paninikip ng dibdib, panghihina, pagkawala ng gana sa pagkain, pag-papawis sa gabi, lagnat at sa pag-lala ay ang pag-ubo ng dugo.  Maaring makamatay ang Tuberculosis kapag hindi naagapan. Kapatid, kung meron kang napapansin sa iyong katawan na ilan sa mga nasaad na sintomas, magpa-tingin ka na agad at ikaw na ang magsabing may suspetsa ka na ikaw ay may TB.   

Ang sabi niya sa akin, siya raw ay parang tinapik ni Lord.  Naramdaman niya kung paano katakutan ng mga tao dahil sa taglay niyang sakit.  Naramdaman niya ang sakit ng malayo sa mga anak o makita man pero hindi niya malapitan dahil patakaran sa ospital na walang bata, o sa labas ng bintanang de salamin lang pwede makita.  Sa pag-iyak na wala siyang masabihan.  Sa kanyang pag-iisa, naisip niya ang kakulangan niya sa pagdarasal at pagbigay ng oras sa Mahal na Diyos.   Naisip niya rin ang mga bagay na kinalimutan na niyang gawin dahil hindi niya binibigyan ng oras ang kanyang sarili para gawin ito katulad ng pag-aalaga sa kanyang sarili o pag-sunod sa kanyang mga hilig gaya ng pagsusulat o pag-aaral ng mga bagay na kinagigiliwan niya.  Hindi niya rin alam kung papaano siya tatagal sa ospital ng sabihan siyang dalawa hanggang tatlong buwan siya sa loob.

Makalipas ang tatlong lingo, pina-uwi na siya.  Malinaw na ang kanyang x-ray. Nakapahinga siyang mabuti, naging magiliw sa kanya ang kanyang doctor at mga nurses sa hospital.  Taglay din niya ang saya dahil sa kanyang mga kaibigang nagpapadala sa kanya ng mensahe, ng libro, ng dasal.  Ang bilin lamang ay huwag na huwag niyang kakalimutan ang pag-inom ng gamot dahil ang mga pasyenteng umuulit sa sakit na ito ang iyong mga nagpabaya sa patuloy na pag-inom dahil ang akala nila ay magaling na sila.  Ang gamot ay dapat inumin hanggang sa masabihan ka na itigil na.

Kapatid, mag-ingat ka ha? Mahirap magka-sakit kapag malayo ka sa iyong pamilya. 

Karen Sanchez

 Mahirap Maging Mahirap

Ang Japan, isang bansang mahirap daw puntahan. Dito po ako napadpad ng di ko inaasahan. Dito ako lalong nahubog sa hamon ng buhay, sa pagtitiis at pagtitiyaga. May masasaya at malulungkot na naranasan. Masaya kasi dito po marami akong natutunan at nasilayan. Mga bagay na wala sa ating bansang pinang-galingan. Dito ko unang nakita ang gabundok na snow, magandang sakura, ang di mahulugang karayom at nagtatayugang mga gusali kung iyong titingnan, mga bundok na sagana sa likas na yaman at kanilang pilit na pinangangalagaan, mga iba’t-ibang klase ng kapistahan, festivals o matsuri na laging pinagha-handaan, ang makita at makasakay sa iba’t-ibang klase ng tren, ang makapagtrabaho at sumuweldo ng higit sa sinusweldo ko sa Pilipinas, ang makasama sa trabaho ang mga espesyal na tao special child, retarded o mga taong sa ibang bansa ay walang trabahong makukuha o alagain lamang, dito kanila itong binibigyan pansing mamuhay ng normal tulad natin, ang kumain ng masasarap at sagana sa araw-araw, ang magsimba linggo-linggo at mag-aral ng Nihonggo, ang makapamasyal sa iba’t-ibang lugar at makilala ang mga tao at yung iba ay naging kaibigan ko, ang sumayaw sa entablado at parke upang ipamalas ang katutubong sayaw natin sa mga Hapon, ang minsang maging modelo ng ating pambansang kasuotan na pakiramdam ko ay katuparan ng naudlot kong karera sa Pilipinas noong ako'y teenager pa lamang. Dito ko lubos naram- daman ang katupa- ran ng aking mga pangarap, ang maiangat ang antas ng buhay ng aking ina at mga kapatid. Masarap kung iyong iisipin ngunit sa kabila nito ay may lungkot ka ring mararamdaman sa kabila ng mga materyal na bagay na nasa iyong mga kamay, mapapansin mong ito ay kulang. Ito ay ang tunay na kaligayahang pansarili ang makasama ang minamahal sa buhay, ang aasahan mong maging katuwang sa lahat ng bagay, ang maituturing mong iyong-iyo,  makakasama sa pagtanda mo at bumuo ng sarili mong pamilya. Kung iisipin mo lang ang pinagsasabi ng ibang tao, mga paninira, panlilibak dahil lamang ikaw ay nasa Japan ay nakaka-stress. Mga sabi-sabing hindi kanais-nais. Mga panghuhusgang salita na walang sapat na basehan. Buhay nga naman. Ngunit sadyang ganun naman daw talaga ang buhay. Kailangan mong lumaban sa lungkot man o anupaman. At may mga bagay kang dapat isasakripisyo kapalit ng kaligayahan at makakabuti sa mas nakakarami. Kailangan lang talaga ay tibay ng dibdib, lakas ng loob at taimtimang dasal. At laging isa isip lahat ng sakripisyong nararanasan ay may hangganan at laging hingin sa Diyos na Nawa ay iiwas sa anumang karamdaman at di kaaya-ayang bagay para sa katuparan ng ating mga pangarap at sa mga mahal natin sa buhay.

           2008 unang nailathala ang kwento ng aking buhay sa isang magasin dito sa Japan at nakakatuwang isipin na hindi pala iyon lang ang katapusan bagkus iyon ay simula lamang.  Salamat sa Facebook at sa aking kalungkutan at napansin ang aking munting kakayahan. Mahirap man ang buhay minsan, maging matatag at magpakatotoo lamang at sa kapwa huwag manlamang. Sadyang may mga taong higit kang pagkakatiwalaan. At magkaiiba man ang mga mundong ginagalawan may mga taong tatanggap at magmamahal sayo maging ano ka man. Dito ko napagtanto ang kahalagahan ng pamilya. Alamin sa sarili ang unang prayoridad mo, alin ba ang mas ikakaligaya mo. At ang tinatawag na pangarap ay pinagtatrabahuhan, pinaghihirapan at hinde mapapasaiyo ng basta-basta lamang. Ang buhay ay swerte-swerte lang din naman at ito ay kung papaano mo ito aalagaan. Mahirap man maging mahirap ngunit  marami kang matututunan. Kahit bagyuhin ka man hindi ka na matitinag sapagkat tiwala sa sariling kakayahan at sa Diyos na may lalang iyo nang nasubukan. At laging iisipin anumang unos ang dumating, araw ay sisikat din. At lahat tayo ay may swerte at may mabubuting bagay ang Panginoon sa atin ay nakalaan.

Anita Sasaki

KWENTO Ni NANAY

Pag-aralan na patawarin ang ating sarili :
Panahon na sa pagninilaynilay natin sa ating sarili. Panahon na para magpatawad sa mga kapamilya, kaibigan at iba pa. Ngunit minsan ang hirap magpatawad.

Sa sarili natin, di ba't madalas tayong nagkakasala.Tao lamang tayo, di po ba? Kaya minsan ang hirap paniwalaan na palagi na lamang tayong pinapatawad nang Dios. Napakabait Niya!

We have a hard time believing that God still forgives.  Sometimes we are so fed up with our sins that we figured He was fed up with us, too.  But He was not tired of forgiving us again and again.

For I will forgive their iniquity, and I will remember their sin no more. (Jeremiah 31:34)

Ultimately, it was this incredible love that healed us of our addiction.

Through the years, we meet many people who already asked for God’s forgiveness, but can’t seem to forgive themselves.

First, we seem to think that our sin is bigger than God’s love for us. That’s pride. God’s love is bigger than our sin.

And second, we seem to think that our moral standards are higher than God’s standards. That’s pride. Allow Him to love us in our brokenness. 

And third, let’s love ourselves.

Akala natin, gusto nang Dios na mamatay tayo sa hiya. Mali po. When we  focus on our sin, we’re not focusing on God. Focus on God. Focus on God’s love for us. Or we  fall into despair. Think of Judas and how despair killed him.

How do we fall?  Let me count the ways.

If you don’t forgive yourself, you may have these problems:
- You’ll have unresolved guilt nagging you.
- You’ll always be recalling past failures.
- You’ll be pessimistic and negative, or even suffer from chronic depression.
- You’ll be seeking revenge toward yourself at different times.
- You’ll manifest self-destructive behaviors.
- You’ll be disrespectful towards yourself.
- You’ll be indifferent toward yourself and your needs.
-You’ll be defensive and exhibit distant behavior towards others.
- You’ll be controlled by your fear of failure, rejection, and non - approval.
- You’ll have an emotional vacuum in which little or no emotions are shown.
- You’ll be suspicious about others’ motives when they’re accepting of you.
- You’ll experience chronic hostility, sarcasm, and cynicism.

It is a sad life!

Make a decision now to forgive yourself.
Before we even forgive ourselves - or even ask forgiveness from God—answer one question.  Have you really sinned against God?  Or have you just failed someone else’s standards?

tippi delarosa

tippi delarosa

Summer And The Sea

Looking at the clear night sky, I couldn’t help but marvel at how fast time flies. Wasn’t it just winter yesterday? Now, the smell of summer is here and together with it are beautiful memories of beaches and fine white sand.

I was a beach baby. I grew up in a place where part of the Pacific Ocean was just a 10-minute walk away. Weekends would be spent frolicking there. I didn’t learn to swim back home, but I remember being tossed into the water many times over as a child because I so loved it. Once, when the tide was low, I ventured into the mangroves by myself to check what was on the edge of the beach’s rocky part. I was trying to mentally calculate the depth of the blue waters when it suddenly rained hard and the waters rose so fast. I didn’t know how to swim, but must go back to dry land as quickly as possible.  The water was already waist-deep and the current strong when I realized I was in the danger of being swallowed by the sea without any witness. I waded to the shore as fast as I could, oblivious to the sharp rocks that were cutting my skin. It was only when I plopped down the beach that I felt the sting of my freshly-cut wounds. Then and there, I vowed to learn to swim properly, even if I had to do it in a chlorine-filled swimming pool.

My first major heartbreak saw me drowning my sorrows in the incessant howling of the angry waves. After alternately crying my eyes to oblivion and swimming till my muscles numbed, calm gradually took over. My pain seemed to anchor itself to the raging sea that when the waters stilled, it also ceased to exist.

The powerful lure of the sea shaped my love affair with Boracay, my annual refuge. For so many years, I would make it a point to visit Boracay to recharge. There, I would be a different person – happier, more relaxed and therefore, creative. I composed some of my best poems plopped down on its powdery white sand, facing the sunset. I wrote one of my most candid private essays while lounging on a hammock one afternoon.

When I finally learned how to swim, it was very liberating that it almost felt like learning how to breathe properly for the first time. Wait, I did not only learn to swim. I also joined swimming competitions. Not the major kind. But whenever I would garner a significant place, it would please me no end.

I am not scared of the vast and capricious sea. I love the waves as much as the water that splashes all over me whenever it decides to be furious. During one of the re-trainings of our office’s Search and Rescue Team of which I was a member, we were deployed to Fortune Island in Batangas to test if our rubber boats were still intact. I was probably the only one in my group who thought it fun that the rubber boat we were in almost capsized in the middle of the sea. We were wearing life-jackets but we couldn’t see any land mass, so had the worst happened, we would have been forced to swim to god-knows-where. Fortunately, we were able to repair the breakage and managed to go back to the island whole.

My love for the sea is so intense that just thinking about summer makes me want to hie-off to the nearest beach. Perhaps one of the more interesting adventures I’ve had was skinny-dipping in Bauang, La Union when I was 24. Having grown up beside the sea, swimming naked was not new to me. I probably had done it several times when I was small. But doing it publicly at 24 was something else. Looking back, I was probably brave because it was already dark and Villa Estrella, where I was billeted, was about 50 meters away. I was with my cousin Ariel at that time. We were walking along the shore, enjoying the music emanating from the open bars and restaurants when I felt this sudden urge to run into the water. Breaking into half-sprint, I tried to gain a considerable physical distance from him, stopped when I thought I was already safely covered by the shadows of the night, took off all my clothes, and ran into the open sea. When Ariel finally caught up with my mound of clothes, I was already in seventh heaven, so to speak.

Thinking about all these now makes me smile. They happened in another lifetime, in another world, when I was carefree. Perhaps someday I’ll go back to that world again. Then I shall be free.

Isabelita Manalastas - Watanabe

ADVICE NI TITA LITA
Take It Or Leave It!

Dear Tita Lita,
    
Meron po akong medyo personal question sa inyo. Namatay na po ang aking asawang Hapon noong nakaraang 5 taon na. Pagkatapos ng 3 taon, nagsimula po akong makipag-date sa ibang mga lalake. Nasa late 30’s na gulang po ako at ayoko  pong mag-isa. Ngayon, ito po ang aking tanong. Kapag nag date po kami, lagi na lang po ako ang nag-babayad. Tingin ko sa sarili ko, para akong sugar mommy nila. At first, sabi ko sa sarili ko, OK lang kasi pinagpala naman ako kesa sa kanila. Tsaka alam nila na mas mayaman ako sa kanila. Parang na gi-guilty ako kung pababayaan ko na sila pa ang magbayad. Ano ang palagay ninyo? Ano kaya ang magandang gawin?
    
Mely
Dear Mely:

Ang gusto kong malaman sana, ay kung anong nangyari sa inyong unang-unang date out.  Hindi ba siya nag-offer magbayad?  At dahil hindi, ikaw ang bumunot at nagbayad?  Kung ganito ang nangyari, posibleng tingin niya, OK sa iyo na ikaw palagi ang magbabayad.

Habang hindi pa huli, dapat siguro, i-set mo na straight ang “rules.” Sa next date ninyo, after kumain kayo, sabihan mo kaagad, “thank you for the nice dinner,” at huwag kang bubunot.  Kapag hindi pa nakahalata, sabihan mo ng derecho “maybe you can treat me out tonight?”

Kung hindi pa rin siya bumunot, ay palagay ko, mas mabuting maghanap ka ng ibang mamahalin. Kasi, baka iyan ang mapa-ngasawa mo, at magiging bitbitin mo siya habang buhay.  Gusto mo ba ng ganito?  Di-ba masarap naman na tayong mga babae ang sasandal sa ating mga asawa, hindi the other way around?

Tita Lita

Dear Tita Lita,
Natuklasan ko po na meron akong sakit na cancer of the uterus. Natanggap ko na po ito sa aking sarili pero wala pong nakaka-alam sa aking karamdaman. Hindi ko naman masabi sa aking asawang Hapon na naka destino sa ibang bansa. At hindi rin po maganda ang pagsasama namin. Yung mga magulang ko sa Pinas, parehong may malubhang sakit din at ayokong dagdagan pa ang pag alala nila sa akin. Wala rin po akong mga close-friends na maitutu-ring ko na pwede kong lapitan dito sa Japan. Lagi na lang po akong umiiyak araw-araw. Iniisip ko na doon sa Pinas na lang ako mag pa gamot kasi marami ang moral support mula sa pamilya at kaibigan. Kung dito naman po, hindi po ako dalubhasa sa wikang Hapon at walang dadalaw sa akin sa ospital. Ano po ang payo ninyo?
Nena

Dear Nena:

Ang pinakamahalagang bagay na iyong dapat i-consider, ay kung saan ka mas malaki ang posibilidad na ma-cure ang iyong sakit.  Hindi ko alam kung anong stage na iyan, pero kung stage 1 or 2 lang, laki ng posibilidad na magagamot ka. May alam  ako, stage 4 na nga, nag-respond pa sa cure.

Tama ka na may moral support kang makukuha mula sa pamilya at kaibigan mo sa Pilipinas.  Pero handa ka ba sa napakamahal na treatment doon sa atin, na wala ka namang health insurance?

Sa Japan, kung may health insurance ka, at least hindi ka na maglalaan ng napakalaking halaga for your treatment. At may mga hospital naman dito na may English speaking doctors/staff who can assist you.  Hindi ko alam kung saan ka nakatira sa Japan, pero kunwari, sa St. Luke’s hospital sa Tokyo, kahit hindi ka masyadong marunong mag-Hapon, may doctors na marunong mag-English, or may staff na tutulong sa iyo.

I-consider mong imbitahin pumunta sa Japan ang nanay mo or isang kapatid mo, para may makasama ka naman dito while you are undergoing treatment. 

At palagi kang lumapit sa Diyos, at magdasal.  Hindi ka Niya pababayaan, at hindi ka mag-iisa, kasi palagi mong kasama si Lord.

Tita Lita

Dear Tita Lita,

Lagi po akong nag papadala ng pera buwan-buwan sa aking pamilya sa Pinas. Meron po ba kayong paraan para mas makamenos kaming mga OFW sa pagpapadala ng pera sa Pinas?

Marco

Dear Marco:

Before April 2010, bago ma-implement ang Japan Payments Act, mga banko lamang ang maaaring mag-remit ng pera sa Pilipinas.  After April 2010, nag open-up ang bansang Hapon para bigyan ng remittance license kahit mga non-banks. As of this writing, 33 remittance companies na yata ang may lisensiya para mag-remit.  Dahil marami na ang may lisensiya, siyempre, nag-ko-contest ang mga ito sa pagalingan ng serbisyo, at saka best value for your money.  Good for the remittance client - marami ng choice.  Magtanong-tanong sa mga kaibigan or kakilala kung saan magandang magpadala. Kung gusto mo naman, pwedeng tumawag ka sa 080 4385 8040, para magtanong/ magpatulong.

Sa mga OFWs naman na may binabayaran regularly, tulad ng monthly payments sa kanilang biniling real estate property, best kung magbukas kayo ng inyong checking account. Tapos, mag-issue na lang kayo ng post-dated na tseke, payable doon sa real estate company ninyo kung saan kayo bumili ng property.  Make sure lang na may pondo ang tseke ninyo, by remitting periodically sa inyong checking account.  Hindi kailangang buwan-buwan mag-remit. Mag-remit lamang kapag mauubos na ang pondo sa checking account. Tandaan, kapag tumalbog ang tseke ninyo, pwera pa sa masisira ang iyong credit standing, may penalty pa ng mga PHP 2,000 para sa tumalbog na tseke.

Tita Lita

Sa readers ni Tita Lita:

May gusto ba sa inyong maging part-owner ng isa sa mga licensed remittance companies dito sa Japan? (Filipino owned ito, so atin talaga). Ibig sabihin ng maging part-owner, mag-i-invest kayo sa stock ng kumpanya na ito, at kung kikita na, kikita din kayo in the form of dividends. Pero tandaan, kahit anong investment, mayroong risk.  So i-weigh ninyo ang risk over the possibility to win naman, in terms of growing with the company. At hindi madalian ang returns sa investment – dapat munang lumago at kumita ng mabuti ang kumpanya, bago kayo maka-enjoy ng dibidendo.  Pwedeng tumawag sa 080 4384 2728 for more information.

Renaliza Rogers

SA TABI  LANG  PO

TUKSO


"Baboy, baboy, baboy!" Yan ang nadinig ko mula sa tatlong mga chikiting habang kinakantyawan ang isang batang mataba. Humagulhol na lang at mistulang lumba-lumbang tumakbo ang bata na siya namang pinagtatawanan ng tatlong "bullies" sa kalye. Hindi natin siguro masisisi ang mga bata dahil sa kultura nating mga Pinoy ay okay lang na tawaging "tabatchoy" ang isang taong mataba o di kaya'y "negro" pag maitim dahil totoo naman ito. Sa ibang bansa, very offensive ang salitang "negro" pero sa Pilipinas, ordinaryong salita ito, pinangalanan pa nga natin ang isang probinsiya nating "Negros" dahil para sa atin, ang tanging meaning nito ay maitim. Minsan nga ay ang mga magulang pa mismo ang nagbibigay ng palayaw na "Nog-nog" pag maitim at kulot ang anak.

Sa mga Pinoy kasi, hindi gaanong mabigat ang issue ng stereotyping, racism at bullying, di tulad sa ibang bansa. Sa atin, pag maputi, "kano" na kaagad, kahit pa hindi naman ito Amerikano. Dito samin sa Bacolod, ang ninong ko ay si "Intsik" at ang tiyuhin ko ay si "Hapon" dahil sila'y singkit at ang traysikel driver ay si "Kano" dahil maputi. Well, it makes sense nga naman. Sating mga Pinoy, walang masama dito kapag tinawag ka depende sa looks mo dahil katuwaan lang ito at dapat ka nang masanay...ang magalit, pikon!

Pero minsan, ang sasama ng makukuha mong palayaw. Kapag mataba, palaging tinatawag na "tabatchoy",  "taba" o minsan nga'y "baboy" pa mismo ang ikakantyaw sa yo...hindi ba pwedeng "curvy" o "bootylicious" na lang? Nung bata ako ay medyo malusog ako. Okay, fine. Hindi medyo...malusog na malusog talaga! Kaya panay ang tukso sa akin ng mga kaklase at kalaro ko. Parang gusto kong magwala at manuntok kapag tinawag akong "Piglet." Pero ang totoo'y iiyak din lang naman ako at walang magawa. Tuwing dadaan ako sa kapitbahay kong binatang napilay sa pagmomotor, palagi niya akong sinisigawan ng "tabaaaaa!" Masakit para sa isang batang katulad ko dahil hindi ko naman kasalanan kung bakit ako mataba.

Ipinanganak kasi akong maliit at very un- acceptable iyon sa aking Lola kaya't ginawa niyang lahat para lang ako'y lumusog. At nung lumusog naman, aba'y sobra namang taba. Takot siyang pumayat ako at baka kung ano daw ang sabihin ng aking mga magulang na nasa Japan. Baka daw sabihing pinapagutuman ang anak nila. At saka daw cute ang batang mataba pag pinasasayaw.

Yung nga lang, ang childhood ko ay puno ng bullying (buti na lang lumaki akong stunning...gandang di mo inakala). Minsan nga mga matatanda pa mismo ang tumatawag sa aking "tabatchoy." Mga magulang mismo minsan ang nagtuturo sa mga anak nilang manukso ng kapwa. Pag hindi naman sadyang tinuturuan, ay naririnig mismo ng mga bata sa kanilang mga magulang ang mga hindi kanais-nais na mga salitang ito. Hindi magandang ehemplo.

Ito ang nakakalungkot isipin. Duling na nga, tatawagin mo pang "duling." Bengot na nga, tatawagin mo pang "ngo-ngo." Nakasaklay na nga, tatawagin mo pang "pilay." Maitim na nga, tatawagin pang "negro." Alam mo namang bakla, sisigawan mo pang "bakla!" Hindi pa ba sapat na makita mo ang kanilang kaanyu-an na kailangan mo pang ipamukha sa kanilang ganoon sila? At ano ba ang masama sa pagiging duling, mataba, maitim, pandak, pango, kuba, bakla o pangit? Wala. Walang masama sa kaanyuan ng isang tao. Ang importante, siya'y hindi nakaka-panakit ng iba.

Oo, masasabi kong masyado nang maarte ang mundo ngayon na konting pagkakamali mo lang ay racism na kaagad o bullying kahit wala ka namang masamang intensyon. Well, maarte na kung maarte ang mundo pero mas mainam na maging sensitive tayo sa ibang tao at maingat sa binibitawang salita. Okay lang kung magkaibigan kayo at close kayo dahil minsan "terms of endearment" lang ang mga ito o lambingan at tuksuhan. Pero pag hindi naman kayo close, wala kang karapatang i-bully ang isang tao.

Ang Pinoy nga naman, mahilig manukso lalo na pag obvious na obvious ang isang bagay. Ako, ingat na ingat akong hindi maka-offend kasi naranasan ko na kung gaano kasakit tuksuhin noon. Pero nang minsa'y tinawag uli akong "tabatchoy" ng aking kapitbahay, napuno na yata ang salop kasi lumingon ako't sumigaw ng "ampon kang pilay ka!" Na-hurt ata siya kasi medyo hindi pa niya alam.

Jasmin Vasquez

Ano Ne!

Pagpapahalaga sa Ating Ina

Dahil sa kahirapan sa Pilipinas, marami sa atin ang kinailangan lumayo sa pamilya at makipag sapalaran sa ibang bansa, upang mabigyan lalong-lalo na ang mga anak ng magandang kinabuksan.

    Nais kong ibahagi sa inyo ang isang kwento tungkol sa isang Ina na walang ginawa kundi magsikap at bigyan ng magandang buhay ang anak. At ng isang Anak na walang ginawa kundi mag pakasaya sa buhay.

    Si "Mina," simula ng nambabae ang kanyang asawa, binuhay nyang mag- isa ang kanilang anak.  Humanap sya ng trabaho sa Pinas ngunit hindi ito sasapat para sa pangangailangan nilang mag-ina.  Dahil si Mina ay may angking talento sa pag- awit, naisipan nyang mag audition sa isang agency. Dahil na rin siguro sa determinasyong makapag abroad, madali syang natanggap at nakapagtrabaho dito sa Japan.  Pinag-aral nya ang kanyang anak sa isang magandang school at ngayon nga ay nasa kolehiyo na ito. Trabaho sa araw at gabi maibigay lamang ang pangangailangan ng anak.  Bawal magkasakit at kung mangyari man yon kailangan pa rin pumasok para sa kinabukasan  ng anak.

    Si "Kikay,"  isang anak na pasaway, walang iniisip kundi ang puro kasiyahan. Mula pagkabata, parating bukang bibig, bili mo ko mommy ng ganito, ng ganyan lalo na kapag may nakita syang bago sa kaibigan nya.  Kapag mayroon na sya ng isang bagay na gusto nya o kailangan nya, ay masaya na sya. Hindi nya iniisip kung gaano kahirap kitain yung pera na pinambili nito kaya kapag nasira ito papabili na naman sya  ng bago.

    Ngayong nasa kolehiyo na si Kikay mas magastos at mas mahirap na ang kanilang pag aaral. Madalas kapag tumatawag si Mina kay Kikay hindi nya ito nakakausap at pag ganoon,  iniisip ng magulang na napagod siguro sa school kaya maaga nakatulog. O baka wala pa sa bahay dahil na traffic sa byahe. Hindi batid ni Mina na ang kanyang anak na si Kikay ay madalas nagkakasiyahan sa kanilang tahanan kasama ng mga barkada.  Na syang kabilin bilinan na wag gawing tambayan ang bahay lalo na at wala sya sa Pilipinas.

    Noong umuwi ng Pinas si Mina, nalaman nyang lahat ng ito at nagalit sya sa kanyang anak.  Sa halip na tanggapin ni Kikay at mag sorry sa kanyang kamalian, mas pinili nyang ipagtanggol at pagtakpan ang kanyang mga barkada. Kung ano-anong sumbat at masasakit na salita ang kanyang sinabi sa ina. Pagkatapos ay lumayas si Kikay sa kanilang bahay. Masakit man sa kalooban ng ina. Hindi nya ito pinigilan upang maisip ni Kikay kung gaano kahirap lumayo sa pamilya at magsimula ng walang wala kahit magkano. Na mahirap  mabuhay mag-isa lalo na walang ibang tutulong sayo.  Sa kabila ng kaba na baka may mangyaring masama sa kanya, nanalig sya sa Diyos na gabayan ang kanyang anak sa tamang landas. 

    Makalipas ang dalawang araw, umuwi si Kikay sa kanilang bahay. Marahil naisip nya ang kanyang kamalian kung kaya gumawa sya ng isang liham para sa kanyang ina. At ito ang nilalaman ng kanyang sulat:

Mom,

            Sorry mommy. Sorry kung lagi ako nag mamatigas, sorry kung lagi kita sinasagot.  Di ko alam kung bakit ako ganito.  Hindi ko alam na may nahihirapan  pala at nasasaktan sa mga ginagawa ko.  Sorry kung lahat kayo pinag alala ko.  Hindi ko alam kung paano ako babawi sa inyo, pero sorry talaga.
                                                    Kikay

Binigyan muli ng pagkakataon ni Mina ang kanyang anak at tinanggap ang sorry nito dahil bilang isang ina, mahirap talagang tiisin ang isang anak.

    Ibinahagi ko sa inyo ang story na ito upang maunawaan ng lahat na hindi biro ang makipagsapalaran dito sa Japan mabigyan lamang ng magandang buhay ang mga anak.  Napakasakit sa kalooban ng isang ina ang sumbatan na isang anak dahil lamang wala ito madalas sa kanilang tabi.  Maunawaan sana ng mga anak na kailangang magsakripisyo ng bawat isa para sa kanilang magandang kinabukasan.

    Bilang pasasalamat sa ating mga Dakilang Ina. Malapit na ang "Mother's Day".  Iparamdam natin sa kanila kung gaano natin sila kamahal at gaano sila kahalaga dahil utang natin sa kanila ang ating buhay.  Isang Ina na walang ginawa kundi bigyan tayo ng isang masaya, maayos at magandang buhay. Salamat sa ating mapagmahal na Ina.

    Muli, maraming salamat po sa mga taong tumatangkilik ng Jeepney Press at sa mga taong nakakabasa ng Ano Ne! Hanggang sa muli.

GOD BLESS US ALL!
Muahhhh  :)

Farah Trofeo-Ishizawa

Short-Cut

Here I am again, rushing to beat the deadline given by our ever patient Editor, Mr. Dennis Sun.  I am late but I have a very valid reason -- that is because I went home to the Philippines.
 
Sometime last week of March, I was surfing the net, planning to celebrate my birthday in Okinawa.  I was ready to book ourselves, my husband and I, at the Manza Beach Resort Luxury Hotel.  We were going to spend two days and a night at the beach.  Everything was a click away before confirmation.

So, I asked my husband, are you okay with my plans?  He looked at me, "since you are celebra-ting your Golden year, let us go home to your family."

At that moment, it struck me, he is very right.  My Y told me, that I spent more years in the Philippines with my family than my years with him, so we should go back.

How could I have missed that point in the first place?

I did not click on that confirmation for that luxurious hotel.  Instead, I went online and booked ourselves on a flight to Manila.  Tickets were very expensive to the Philippines.  Therefore, I opted for the one that stops over in Seoul, then proceeds to Manila. 

The next thing I did, was go on Skype, talked with my mom and my sister Patty.  We had less than a week to prepare for my party.  But thank God for the internet, Facebook and Skype, we were able to invite my family and friends.  

The Tourism slogan, "more fun in the Philippines" does apply too when it comes to celebrations and family affairs.

Lastly, please give me the chance to thank my papa and mama, for giving me my life, a very protected and well rounded environment which made me what I am today.  My being, my personhood, I am what I am because of my parents - they have given me the education, the home, the chance to travel and see the world - all these experiences that have molded my character.
I am truly grateful for having my family behind me all the way.

With all humility, I can say - I am blessed with my parents, brothers, sister, husband, cousins and friends. :)

Material possessions may come and go, but family and true friends who love you will always be there for you.

God bless you all, and may you be blessed too. 
Remember to count your blessings each day.  
God loves us and Mama Mary loves us !

Jeff Plantilla

 Isang Araw sa Ating Buhay

Maraming taon na ang lumipas nang makausap ko ang isang tindera sa isang shop sa loob ng hotel sa Beijing.  Nung malaman niya na ako ay Pilipino, sinabi niya na magaganda raw ang mga Pilipina.  Tinanong  ko kung bakit. Ang sagot: Imelda. Malamang na nakita niya ang mga litrato ni Imelda nung siya ay  ilang beses bumisita sa China mula nung mid-70s. Hindi pa lubusang bukas ang China sa mundo noon at hindi pa pumapasok ang mga European luxury shops. Kaya ang image ni Imelda ay kahanga-hanga dahil sa kanyang pananamit, kumpara sa kalagayan ng China noong panahong yon.

        Nakita niya  ang magagarang damit ni Imelda, na siguro ay mula pa sa Europe. Kasama na rin sigurong nakita niya ang ating tinatawag na mestiza dress. Tulad ng tinikling, kapag Philippine dress ang pag-uusapan, ang alam ng tao sa ibang bansa ay mestiza dress.

       Sa iba’t-ibang pagkakataon, kapag nagkukwento ang ilang Pilipinong matagal nang naninirahan sa Japan madalas ay napag-uusapan ang iba’t-ibang gawain na nagiging dahilan upang ang ating mga kababayan ay magsama-sama. Mukhang marami ang nagsimula ng mga gawaing ukol sa kultura - sayaw, damit, kanta at pagkain – upang matipon ang mga Pilipino. Ito siguro ang mga pagsasayaw ng tinikling o ang fashion show ng mga damit tulad ng iba’t-ibang uri ng mestiza dress. Maipagmamalaki nga naman ang barong dress na may telang jusi o ang katangi-tanging manggas na parang abaniko ng mestiza dress.

        Nguni’t sapat na ba ang fashion show, food festival at mga sayaw  (tinikling yata ang paborito) upang makabuo ng isang community o grupo ng maraming Pilipino sa Japan?

Pagsisimula ng Pagtitipon
Minsan, sa isang disco sa Madrid, nakasabay ko sa aking maskipops ang ilan may kabataang Pinoy at Pinay.  Sa Espanya sila nagtatrabaho. Nalaman ko sa kanila na may  simbahan sa Madrid na pinupuntahan ng mga Pilipino.  Tamang-tamang may Linggong parating, at kaya may pagkakataon akong makabisita sa simbahang tinukoy. Doon ko nakita ang maraming mga Pilipinong  sumisimba. May choir ng mga Pilipino, may mga Pilipinong tumutugtog, may Paring Pilipino na nagmimisa, may Madreng Pilipina na tumutulong, at may mga kantang Pilipino. Nakakatuwa na marinig ang mga kantang Pilipino habang ang misa ay halong salitang Kastila at Pilipino. Masaya ang mga Pilipino sa kani-kaniyang grupo.

       Sa Bangkok, sa simbahan ng St. John na malapit sa Lardprao street, pagkalipas ng maraming taong hindi pagbisita, nabigla ako na ang choir ay napalitan na ng mga Pilipino, pati ang lectors ay mga Pilipino na rin, at ang Pari ay Pilipino. Mula pa rin sa iba’t-ibang bansa kasama ng mga Thais ang mga dumadalo sa English mass doon. Pero hindi dating ganun karaming Pilipino ang nagsisilbi sa misa. Dumami na ang mga Pilipino sa Bangkok kaya mas marami ang sumisimba na may kakayahang magsilbi sa misa.

       Sa tabi ng simbahan ay may isang Pilipinang nagtitinda ng tinapay at cake.  Siya daw ay Thai na. May mga apo na siya na mga batang Thai. Isa siya siguro sa mga unang dating ng mga Pilipina na nakapag-asawa ng Thai. May ilang Thai na ang asawang Pilipina nung nag-aaral pa sila sa Pilipinas. Marami ding Pilipino sa Bangkok na may trabaho sa mga korporasyon, o sa international agencies (tulad ng United Nations agencies), o nagtuturo sa international schools. May mga Pilipino engineers na kasama sa paggawa ng mga mahahabang elevated highways at ibang projects sa Bangkok. Nung 2000s dumami ang mga professionals na Pilipino na pumunta sa Bangkok dahil sa trabaho sa mga companies tulad ng mga engineers at may teachers na rin para sa schools. May ilang teachers na nagtuturo ng Filipino language sa Thai elementary school, dahil sa programang pang-ASEAN. May napuntahan akong Pilipino teachers na nagtuturo sa isang Catholic school sa Chiangmai. Gamit nung isang teacher ang mathematics textbook mula sa Pilipinas.

        Pareho sa Madrid at Bangkok, ang simbahan ang lugar na pinagtitipunan ng mga Pilipino.  Kaya ang kasabihang kung gusto mo makakita ng Pilipino, simbahan ang dapat puntahan ay maaaring totoo. Sa anumang simbahan, Katoliko o anumang Christian church, sa alin mang malalaking siyudad sa maraming bansa sa buong mundo maaaring may isang Pilipino.

Pagsisimula ng Isang Komunidad
Relihiyon ang isang dahilan kung bakit nagtitipon ang mga Pilipino.  Kahit sa ngayon, ang mga simbahan sa Pilipinas ay napupuno ng  mga tao, samantalang  nangungulila ang mga simbahan sa Europe at America at mga matatanda na lamang ang natitira.

         Ito ang istorya ng pagsisimula ng Kyoto Pag-asa Filipino Community.  Nagkwento ang isang Franciscan priest (Fr Lukas Horstink, OFM) sa isang pagtitipon na nagsimula nung 1983 ang misa sa English para sa mga Pilipino. Ang misa ay ginaganap sa isang maliit na kwarto sa isang yochien sa likod ng Kyoto Catholic Cathedral. Simula sa maliit na kwartong yon, napalipat sa Saiin church. Nagkaroon na rin ng novena sa Francisco no Ie, bahay ng mga Franciscan priests sa Kyoto.  Sinabi ng Pari na nabuo ang grupo ng mga Pilipino sa Kyoto dahil sa misa at novena. Nguni’t may isa pang dahilan sa pagtitipon ng mga Pilipino.  Ito ay ang kagustuhang makatulong sa kapwa Pilipinong may problema. Nagsasama-sama ang mga Pilipino – yung mga may problema at yung handang tumulong.

         Kaya’t simula nung mga late 1980s, ang Francisco no Ie sa Kyoto ay hindi lamang lugar para sa novena o misa, kundi isang tuluyan para sa mga Pilipinong naghahanap ng matutulugan.

      Mula doon nabuo na ang Kyoto Pag-asa Filipino Community. Tumulong ang ilang Pilipinang naging haligi ng pagbubuo ng grupo tulad ng namayapa nang si Mely Kohno. Sa imbitasyon ni Fr. Gerard Salemink, OFM, tumulong na rin ang mga Pilipinang Madre mula 1989. Sina Sr. Altagracia Miguel at Sr. Emiliana Encarnacion ng Franciscan Sisters of Immaculate Conception o SFIC ang unang naka-assign na tumulong sa komunidad ng Pilipino.

Para Saan ang Komunidad?

Mukhang dumami ang mga grupo o komunidad ng mga Pilipino sa Japan mula  nung 1990s.  Marami din akong napansin na paborito pa rin ang fashion show, food festival at mga sayaw.  Sa Osaka,  mukhang ito ang hilig ng mga Pilipinang nagpapakita ng kulturang Pilipino. 

        Nguni’t ang mga pagpapakita ng mga magagarang damit na mula pa sa Pilipinas at mga sayaw ay para sa mga Hapones. Hindi ito kinakailangan kung mga Pilipino lamang ang nagkakatipon-tipon.

         Kung pagkain din lamang, gusto ko na dinuguan ang kakainin kasama ang isang tambak na kanin.  Kung party din lamang gusto ko na may kantahan at sayawan. Sa tingin ko dito masaya ang mga Pilipino. Karaniwan sa atin ang kumakain, kumakanta at sumasayaw sa party – hindi lamang nakaupo, nagkukwentuhan, kumakain at umiinom. Uso na raw sa Pilipinas ang rental na sing-along para sa mga party kahit sa baryo. Ang kantahan ay talagang hindi mawawala.

         Nguni’t hindi palaging masaya ang buhay. Totoo na maraming Pilipino ang dumaranas ng malaking problema. Maaaring dahilan ito sa pagha-hanap ng simbahan upang magkaroon ng tamang pag-iisip sa paglutas ng problema. Maaaring ito ang dahilan kung bakit may nagha-hanap ng kapwa Pilipino na makakatulong. Kaya halos naging shelter ang Francisco no Ie sa Kyoto nung 1980s (ng wala pa sigurong shelter sa Japan) dahil yon lamang na matitirhan ng mga Pilipinong walang masilungan.

    Kaya nga ang tanong: Para saan ang komunidad?

Pagtulong sa Kapwa
Hindi iilan ang mga Pilipina/Pilipino na tumutulong sa mga kababayan nila.  May tapang silang kumilos kahit mahirap ang problema. Marunong din silang makiusap sa iba – Pilipino man o Hapones – para kunin ang kinakaila-ngang tulong.

       Nguni’t mas malaki ang magagawa kung hindi lang isa o dalawang tao ang kumikilos. Mas may magagawa kung komunidad ang sangkot.

       Kaya nga’t isa sa mga magandang gawain ng komunidad ay yung programa sa pagtulong – mula sa pagbibigay ng pagkakataong makapag-aral ng salitang Hapon, sa tulong sa pag-aalaga at pag-aaral ng mga bata, sa paghahanap  ng matatanungan ukol sa mga problema lalo na yung mapagtatanungan sa pamahalaan sa Japan, sa pagpapayo kung ano ang magandang gawin sa iba’t-ibang usapin, sa pagbibigay ng impormasyon tungkol sa hanapbuhay lalo na para doon sa nag-iisang bumubuhay ng pamilya, hanggang sa pagbibigay ng linaw ng isip at tapang ng loob sa pamamagitan ng relihiyon. Sa mga ganitong gawain nagiging malalim ang kahulugan ng komunidad. Mapalad tayong mga Pilipino at may mga komunidad tayo sa iba’t-ibang sulok ng daigdig.

       May isang pareng Pilipino (Fr Faustino Cruz) na nagsusulat ukol sa simbahan at mga migrants (lalo na para sa mga Pilipino na nasa Amerika). Sa kanyang bisita sa isang simbahan sa Nara nung 1986, ito ang sinulat niya:
The serendipitous experience of meeting a compatriot at a church in Yagi, which for me was “off the beaten path,” instilled an acute awareness of a parish or congregation’s critical presence and role in immigrant life. I call it gospel hospitality: to help provide a sense of identity and belonging to those who have either crossed or entered marginal spaces--- places where we could be outsiders from within.

Maaaring sabihing kasama sa “gospel hospitality” ang komunidad na nakapalibot sa simbahan. Ang mga Pilipinong tumatanggap sa kapwa Pilipinong naghahanap ng lugar na masisilungan.

Ping-ku Ikeda

Kansha Alkansha

Bayanihan and Kizuna


12 seconds of Japanese prime-time TV. Nagulat ako nang mapakinggan ko ang Pilipino at nang makita ko sa telebisyon ang bahay-kubo at Mt. Mayon! Aba – may komersyal na pala ang Department of Tourism (DOT) natin dito sa Japan at sa primetime TV pa! Ang pumatok sa social media na “More fun in the Philippines” series nga siguro ang pinaka-epektibong kampanya pangpromosyon na ginamit ng DOT. Ang nakita ko noong Abril 4 ay ang “Moving house” version na pinapakita ang bayanihan sa atin.

May mga kababayan tayong nagtutulu-ngan para makaahon sa kapinsalaan sa Miyagi noong Marso 11. May isang grupo ng 70 na mga Pilipino ang nagtayo ng “Bayanihan Kessenuma Radio”, isang pangkomunidad na programa sa radyo ng mga Pilipino. Hindi sila nagpasimula sa radyo. Nung una ay pangkaraniwang tumutulong lang sila na i-kontak ang mga kapwa Pilipino sa ibat-ibang bahagi ng Japan na nagpadala ng tulong sa kanila at kaagad na pinamahagi nila ang mga relief goods upang makaabot ang mga ito sa mga pamilya ng mga kapwa Pilipino nila sa Kessenuma. Napansin ng mga Hapon ang kanilang grupo. Nagmungkahi ang FMYY (isang multi-lingual community broadcasting station sa Kobe, Hyogo Prefecture) na gamitin ang radyo upang makarating ang impormasyon sa maraming Pilipino. At dahil sa nagpakitang gilas sila sa kanilang pagiging organized, ngayon may regular na programa na ang mga Pilipino sa FMYY na nag-rerecording sa bahay ni Ms. Charito Ito sa Kessenuma at mapapakinggan sa internet broadcasting na estasyon at pang-rehiyonal na radyo estasyon.

May isa pang grupo ng mga kababaihan sa Miyagi na nag-asawa ng mga mangingisda; at nung lumaki na ang mga anak nila ay marami rin sa kanila ang mga nagtatrabaho sa mga fishery na kumpanya sa Kessenuma at Minami-sanriku, mga lugar sa baybaying dagat ng Miyagi. Nguni’t noong Marso 11 di lang kanilang mga bahay at ari-arian ang nawala kundi pati ang mga pabrika kung saan sila nagtatrabaho.

Nguni’t talagang matatag ang mga kababayan natin. Hindi sila nawalan ng pag-asa at hindi sila naghintay lang ng mga dole-outs. Marami sa kanila ang nag-aplay sa isang NGO na nagtrain sa kanila para maging mga caregiver sa Kessenuma na may mahigpit na panga-ngailangan ng mga mag-aalaga sa mga matatandang nasa evacuation shelters. Pinag-aral rin sila ng NGO na ito ng Nihongo para malaman nila ang mga salitang Hapon na kailangan sa trabaho ng care- giving. At dahil marunong na rin sila talaga ng Nihongo dahil matagal na silang naninirahan sa iba’t-ibang komunidad sa Miyagi, mabilis nilang natapos ang training nila. Ang nakakatuwa sa ating mga kababayang ito ay mabilis silang natanggap sa mga komunidad nila dahil marunong silang makipagkapwa-tao o dahil sa bayanihan.  Marami-rami rin ang nakapansin sa komunidad ng mga Pilipino sa Kessenuma at ayon sa pahayagang Asahi na ininterview si Ms. Amelia Sasaki mula sa Minami-Sanriku,“…I’m not considered a foreigner but a local… I’ve always tried to help out and show the town that I'm not waiting for people to do something for me, but that I’m waiting for them to ask me what to do for them.”

Solidarity in trying times: “Kizuna”

“Kizuna” meaning “unity, brotherhood or bonds of friendship and hope”, a word used when people need to help each other was a prevalent byword inspired by the response efforts by several people right after the March 11 crises. If you do a search on the Web, you will get several hits for “kizuna”. This shows that “kizuna” continues to be the keyword among recovery support initiatives of several organizations, both public and private which continue their own projects to show solidarity with and support for Tohoku. Some private sector initiatives are noteworthy. Among these are oyster owner programs started by various companies in the fisheries industry to rebuild the oyster farms in the coastal areas of Miyagi and Iwate Prefectures. Basically, people buy shares at 10,000 yen a piece (approximately US$100) in exchange for at least 20 oysters upon reconstruction of the oyster farms. In addition to oysters, some companies throw in some other products like fresh scallops in their “reconstruction gift sets” to owners.

Kirin Holdings, the investment arm of Kirin, the beer brand producer (which incidentally owns 48% of our very own San Miguel Beer), in collaboration with the Nippon Foundation, Japan's largest private philanthropic organization started its own “Kizuna project” supporting the reconstruction not only of oyster beds but also of Tohoku’s agriculture and fishery industries including seaweed farming and various agricultural processing industries by providing forklifts and other heavy equipment needed to clean up the debris in the affected areas. Kirin is also one of the companies supporting Tohoku University’s Faculty of Agriculture academic impact initiatives such as “Recovery of Village, Agriculture and Food Project” and the “Nanohana (or rapeseed) Project”.

One of Japan’s well-known NPOs engaged in environmental conservation is based in Miyagi and is called “Mori wa Umi no Koibito” (literally “forests and the sea are lovers”). Mr. Shigeatsu Hatakeyama, the head of this NPO is an oyster farmer, entrepreneur and an environmentalist. His family has been harvesting oysters and scallops in Kessenuma Bay in Miyagi for three generations and through the years he realized that replanting forests upstream have a positive impact on the water quality in his area and consequently improve the quality of his oysters. He engaged with the farmers in the upstream areas of Okawa River and has been working with them to sustainably manage the local forests and the sea. He established the Society to Protect Forest for Oysters and has been advocating for more than 20 years annual tree planting events in nearby areas. 

Mr. Hatakeyama continues to inspire many. A couple of months after losing his 92-year old mother, his home and business worth millions of dollars to the March 11 tsunami, he still participated in the annual tree planting in a nearby town where he apologized for not being able to bring any oysters or scallops which he shares with the upstream farmers every year. He spoke about his positive vision for the future of the Tohoku region which he believes can be a model for Japan’s sustainable management of biodiversity in an agricultural and marine context. Several corporations like Mitsui Group and Louis Vuitton Japan support Hatakeyama’s efforts in restarting oyster cultivation and monitoring the impact to the ecosystem. Mr. Hatakeyama’s efforts have also been recognized by the United Nations awarding him the “Forest Hero” medal—a first for a fisherman to receive this honor which until then had been received only by forestry folks. The“Mori wa Umi no Koibito” movement is now printed in textbooks of elementary and junior high schools across Japan. A team from Kyoto University is also helping Mr. Hatakeyama rebuild his farm and to design a model of reconstruction that can be implemented in other disaster-affected areas.

Disasters such as that of March 11 are tragic but it’s how people respond and empathize with each other by igniting the bayanihan spirit to begin rebuilding homes and lives and find strength in kizuna.

References: Templado, Louie. (March 14, 2012). “3/11 For Foreigners (4): Filipinos stand by their Japanese families.” The Asahi Shimbun. http://ajw.asahi.com/article/0311disaster/life_and_death/AJ201203140001.
Sawaji, Osamu. (2012). “Radio Mutual Assistance” in “Highlighting Japan: Rising from Adversity Tohoku, One year on,” page 16. Public Relations Office, Government of Japan.
http://www.gov-online.go.jp/eng/publicity/book/hlj/20120301.html

Neriza Sarmiento Saito

ON THE ROAD TO:
A Place in the Sun
With the UT Gakuen  Global Studies Club

Ahh, spring! Cherry blossoms in bloom. Only time of the year that seems to inspire everyone to start anew!

I watched a chorus concert organized by Chorus Messe Osaka and supported by the  Osaka Prefectural Government the Osaka Municipal Government and the Osaka Board of Education held at Izumi Hall in OBP on April 14 and really felt refreshed after listening to the Woodrose School Chorale and the University of the Philippines' Manila Women's Chorale. The youthful high school students' angelic voices charmed the audience from their opening number, Celebrate this Day Together, to the well applauded Piliin mo ang Pilipinas, Time to Say Goodbye and Ryan Cayabyab's Better World. Conductor and pianist Angela Kliatchko moved with ease and precision creating a lilting harmony of voices. The rapport between her and the students can be felt. I can only imagine the long hours they did for rehearsals or perhaps the scoldings and the tears and sweatings before that splendid performance. It goes without saying how a teacher's trust and belief in her students can work wonders.

In this issue, I will introduce a group of junior and senior high school students and their adviser who have taken a special interest in the Philippines. They are the members of the Global Studies Club of Uenomiya Taishi Gakuen, a private educational institution of the Honen Shonin Jodo-shu religion. Mr. Yoshihide Maruyama, the GSC adviser and in-charge of curriculum planning is an English teacher of the school for more than 15 years. In the past, the club has introduced the Philippines at the school's cultural events and some senior high school members took part in a translation contest of a storybook "Tough Times" organized by Kobe Jogakuen. Some members also started to study other foreign languages including Filipino. Mr. Maruyama, a very dedicated teacher of English has always believed in the hidden potentials of his students. Most of the members are typically shy but when they meet for club activities 3-4 times a week for English conversation, their faces lighten up.
     
During the spring vacation, they visited the Philippine Consulate General in Osaka to learn more about the Philippines. They were welcomed by Consul-General Ma. Teresa L. Taguiang and Consul Michael Lyndon Garcia. To Mr. Maruyama's surprise, the usually shy students were very confident as they asked questions one after the other. One of the questions asked was about books that most school children read in schools. Consul Mike showed everyone copies of "Noli Me Tangere" and "El Filibusterismo" by Jose Rizal. Contrary to expectations that these quiet and shy students might not be able to ask the questions they prepared, Mr. Maruyama was relieved when Takuya, the GSC club leader and members like Koki, Chisato, Maki, Yuma and Jun stood up with confidence to ask several questions. Consul Mike also explained the work of the Philippine Consulate General in Western Japan such as providing consular services to Filipino nationals, visa application services to Japanese nationals as well as promoting trade and tourism in the Philippines. He regrets, however, that Filipinos are not always free from negative publicity in Japan so he also hopes that Japanese and high school students can incorporate studies about the Philippines in their schools to get a better perspective of their Asian neighbours. In Kansai, there are over 25 Filipino communities that are mostly church based and many of the children of Filipino-Japanese couples attend public and private schools in Japan. Sometimes for fear of being bullied by their classmates, they conceal their Filipino identity. Many schools have encouraged introducing studies of other Foreign cultures particularly Asia.
 
Uenomiya Taishi Gakuen started introducing Foreign cultures in its period for Integrated Study in 2010 using English as the medium of instruction. Mr. Yoshihide Maruyama, who was the Chairman of the English Department was very instrumental in planning the integration in the school curriculum for the Junior High School from first year to third year. In the beginning, the students were not very receptive. Most English classes are held at English Immersion Rooms in the Junior High School and the Senior High School. This is also the venue for all activities of the GSC like writing newsletters, translating practice and learning other foreign languages.
 
Although there are only very few members, compared to the other sports  club, they don't seem bothered at all and enjoying their place in the sun. "They must have a place where they can be themselves,” Mr. Maruyama said.  A former graduate of Uenomiya Taishi, Mr. Yosuke Shohara who is now a 4th year senior in the Philippine Studies Program, also joined together with Ms. Natsuki Iwai. Mr. Kozu Yoneda, current head of the English Dept. and other teachers: Ms. Saki Mukai, Ms. Atsuko Yamamoto and Ms. Makiko Sasaki were also present.

The visit to the consulate had a good impact on the students. Mr. Maruyama' s hard work is now bearing fruits!

Jose Miguel Parungao

Beep-Beep

Bernard Palad
May Isang simpleng bata na nag-e-enjoy sa kanyang paglalaro sa maliit na swimming pool. Habang nakatanaw ang mag-asawa sa bakuran, nasulyapan nila ang bata.
Ama: Kung buhay pa siguro ang ating anak, siguro kasing laki ng batang na naglalaro sa pool no?
Ina: Oo nga. Nakakapanghinayang. Nakakalungkot isipin.
Ama: Pinagdarasal ko na magkaroon tayo ulet ng  pagkakataon na magka-anak muli.
Ina: Darling, Gambarimasho ne?

Avel Estolas
Bata 1: Ang ganda ng panahon! Ang sarap mag-swimming! Yippee!
Bata 2: Glog, glog, glog (sound of bubbling water)
Lalake: Ano kaya ang naisipan ng dalawa at nag-swi-swimming na sa panahon ng pamumukadkad ng cherry blossom?
Babae: Kaya nga. Di man lang ba sila nilalamig?

Bong Fong
Outside Person 1: Ano yun? Feeling summer na sya!
Outside Person 2: Oo nga no? Di kaya nilalamig!?
Inside Person: OK ito, summer swimming pool in cherry blossom kahit malamig! Ayos ka ba friend?

Outside Person 1:  Tama ba ko ang nakikita ko?
Outside Person 2:  Oo nga, di na hinintay ang summer. Ok yun ha, swimming on hanami season!
Inside Person: Yosh! Naiiba ito! Hindi picnic kundi swimming under sakura blossom! Di ba friend?

Arnel Sugay
Man in pool: Ahhh. Sarap mag-babad sa tubig! Nakaka relaks!
Sister: Kuya, ang sarap naman ng buhay nung mama! Nakababad siya sa pool. Ang saya  naman nya.
Brother: Para sa akin, wala ng mas sasaya pa kung nasa pool ka at kapiling mo ang pamilya at mga kaibigan. Ano sa palagay mo?
Sister: Tama ka kuya. Masarap ang mag bonding. Next  week, mag swimming tayo.
Brother: Oo. Yayain na natin ang mga mahal natin sa buhay para ma plano na nila ang next week.

Joji Alarcon
Guy sa pool: Waaah!! Sarap magbabad sa tubig!  Weeee!
Girl sa labas: Hay. Kainggit naman para tuloy gusto kong mag-beach
Guy sa labas: Hmmm... Kay lamig-lamig at spring pa. Tapos nagbababad na sa pool sa labas! tsk! tsk!

Marilyn Abellana Suico
Man outside the fence:  I wonder what that lady is doing under the shade of cherry blossoms
Lady in the tub: I wonder if I look strange...  just viewing the cherry blossoms and taking a hot bath. What's wrong with multi-tasking anyway.... coz men can't!

Lady in the tub:  Why the stare?
Man outside the fence: I wish to get in there next when you are done!

Arlene Esperida

WALANG SABIT

Rey Ian Corpuz

ACHI-KOCHI

Let’s Enjoy Edogawa: A Short Daytrip Guide

Edogawa Ward in Tokyo is located in the eastern most part of Tokyo’s special 23 wards bordering Chiba to the east and Tokyo Bay. Edogawa is probably the easiest ward to recall because its name is derived from the samurai era of the Edo Period. Also in this ward lies the famous Edo River which Japan’s old capital, also named Edo, flourished its trade and commerce.

For Edogawa’s southern side, Kasai is famous for three things.  The Tokyo Metro Subway Museum, Tokyo Sealife Park and the Kasai Rinkai Park. Here, travelers can enjoy these three areas in just a day on a meager amount.

Tokyo Metro Subway Museum
The Tokyo Metro subway museum, unlike the one in JR Train Museum in Omiya, is small and good for kids and kids-at-heart, too. The museum lies behind the exit of Tozai Line’s Kasai Station. Entrance fee for adults are at 210 yen while kids at 100 yen. Inside the museum, one can see a timeline how the Tokyo Metro Subway lines were created. The museum also houses the first Ginza train coach that was used in 1939. One can actually feel how comfy and sturdy the train coaches back then. Trains were hard metal on the outside and wood on its flooring and interiors.  There is also a train simulator on the rear end of the museum. Rail enthusiasts and curious children and child-at-hearts try to be the train operator for a couple of minutes. The controls are quite simple. You only have one lever to switch whether you want to go faster or apply breaks. The museum also has diorama for train simulations and some actual layering of subways especially in the junction of Ochanomizu (where the Ma-runouchi and Chuo Lines intersect). One of the most interesting finds in the museum is the actual subway drilling machine which is so massive where it was used to excavate earth and create the Tokyo’s subway lines.

Kasai Sea Life Park 
One of Tokyo’s famed aquariums is the Kasai Sea Life Park situated in Kasai Rinkai Park, which is just further south from the subway museum. The park is not as big and massive as other aquariums compared to Yokohama and Chiba. As short as 45 minutes or less, the aquarium can be toured leisurely. This aquarium made headlines last year when a Humboldt penguin escaped from capti-vity. The oceans of the world are well-represented inside the aquarium. Creatures from the Pacific Oceans are subdivided into two, one each compartment for the Indian, Atlantic and Caribbean seas. The massive donut-shaped aquarium at the center of the facility is the main attraction as it contains the priced bluefin tuna and species of sharks circling the tank like a racing circuit. Humboldt penguins and many species of sea birds can also be seen. Small kids will surely love this place as they will see real creatures from the sea brought into one place. The Tidal Pool area is where you can touch creatures swept during coastal tides like starfish and other shell fish. The aquarium also houses cafeteria and souvenir shops for those who want to keep a memory of the aquarium. Park fees are 700 yen for adults and kids 0-12 years of age are free and students 13-15 years old 250 yen. Junior high school students in Tokyo area are also free of charge.

Kasai Rinkai Park
Just outside of Tokyo Sealife Park is Kasai Rinkai Park. The park is so wide and is perfect for various outdoor activities. Whether strolling, dog walking, jogging, picnics, team-building activities, date with your boy or girlfriend, barbeque or just to breathe a fresher air is just anything that you can do at this park. The park sits on the edge of Edogawa-ku bordering Tokyo bay. The park is more accessible by Keio/Musashino Lines on the Kasai Rinkai Station and its just 5 minutes walk from the station. One of the highlights of this park is the humongous 117 meter tall Ferris Wheel that is also visible from the train station. The park also has several fields for flower viewing. Flowers are planted in each field depending on the season. Notable flowers are the rape flowers and tulips during spring, and the cosmos during autumn. You can also enjoy fishing and collecting shellfish during summer. And you can also enjoy the beach during hot summer days. The best spot for picnic is facing Tokyo Bay or at the ground of the big Ferris Wheel. The whole park is also accessible by bicycle and in the edges of the park. Tokyo Disney Resort and Tokyo Bay Bridge are visible. The park is free  entrance. Spring, is the perfect season so enjoy this park as the cool breeze of the sea blows inland.

Nestor Puno

Kasal, diborsyo, kasal, diborsyo…
May paraan pa, maliban sa
“Judicial Recognition”…

Sa kasalukuyan, hindi na tumatanggap ang ating embahada at konsulado, ng report of divorce dahil sa kautusan ng korte suprema sa Pilipinas. Kahit na nakapag-sumite na ng diborsyo sa lokal na munisipyo dito sa Japan, hindi pa rin sapat ito para makapagpakasal uli ang isang Pinay na kasal dati sa isang Hapon.

Upang makakuha ng “legal capacity to contract marriage” o LCCM, na kailangan para makapagpakasal, kaila-ngan munang kilalanin ng korte sa Pilipinas ang naganap na diborsyo ng isang Pilipino at dayuhang asawa sa ibang bansa, tulad ng sa Japan. Ito ang tinatawag na “judicial recognition.”

Kung nais maghain ng judicial recognition, humanap ng abogado sa Pilipinas na siyang hahawak ng kaso. Mag-ingat lamang sa abogado na makukuha dahil mayroong abogado na pinepeke ang desisyon ng korte. Para maiwasan ito, humingi kayo ng copy ng lahat ng papeles (pleadings, motions, orders, decisions, etc.) na kanyang isusumite upang maaari ninyong makumpirma. Batay sa karanasan, ang proseso ng judicial recognition ay umaabot ng anim na buwan hanggang isang taon, at ang maaaring gastusin ay mula Php 60,000 hanggang Php120,000.

Ano ang mga kailangang dokumento?
1. Kumuha ng sertipikasyon ng inyong report of divorce (rikon todoke) sa inyong munisipyo, dalhin ito sa notary public (koshonin yakuba) sa inyong lugar para ipa-notaryo. Kung matagal ng nagdiborsyo, maaaring wala na sa city hall ang inyong papeles, kaya dumiretso na kayo sa homukyoku (Legal Affairs Bureau). Ang documents na galing sa homukyoku ay hindi na kailangang ipa-notaryo. Pagkatapos nito, ipapadala ninyo ito sa gaimusho (Ministry of Foreign Affairs ng Japan) sa Osaka o Tokyo. Ito ay maaaring ipadala sa pamamagitan ng koreo, at ang kailangang application form ay maaaring makuha sa internet. Ito ang kanilang link (sa Wikang Hapon); http://www.mofa.go.jp/mofaj/toko/todoke/shomei/index.html
2. Kapag natapos na ang authentication, ipapadala naman ninyo sa embahada o konsulado natin ang dokumentong ito, na may kasamang English translation, para naman i-authenticate nila. Ito rin ay maaari ding ipadala sa pamamagitan ng koreo.
3. Kapag natapos na ang authentication sa bahagi ng pamahalaan ng Hapon at ng ating embahada o konsulado, ipapadala na ninyo ito sa inyong abogado sa Pilipinas. Itanong sa inyong abogado kung anu-ano pa ang mga kailangang dokumento. Ang family registration (koseki tohon) ay hindi na kailangang ipa-notaryo at dalhin sa homukyoku, at maaaring idiretso sa gaimusho.

Pagkatapos ng proseso nito sa korte, ang desisyon ng korte ay dadalhin sa NSO upang mailagay sa inyong marriage certificate sa Pilipinas ang ibinabang desisyon ng korte, at kapag nailagay na ito kukuha kayo ng kopya ng marriage certificate na may red ribbon, at siya ninyong ipapasa sa embahada o konsulado kapag nag-aplay kayo ng LCCM.

Para sa mga kababayan nating hindi matatag ang visa at nagbabalak makipaghiwalay sa asawang Hapon, mungkahing maghanda ng mga dokumento at pambayad ng maaga dahil matagal ang proseso nito.


Subalit may paraan pa kung talagang biglaan ang paghihiwalay at nasa dilubyo ang ekstensyon ng visa.

Sa kalagayan na hindi mabigyan ng LCCM ng embahada o ng konsulado dahil sa hindi pa naaayos ang judicial recognition sa Pilipinas, maaari pa ring magpa-kasal sa isang Hapon, kung nagdiborsyo na sa dating asawang Hapon. Paano nangyari iyon?

Ayon sa batas ng General Law ng Japan: Kung ang diborsyo na isinumite ng isang Hapon na naninirahan sa Japan at nasasaklawan ng batas ng Japan, opisyal na tinatanggap ang naturang diborsyo. Kaya ang diborsyo sa pagitan ng Hapon at ng isang Pilipina ay tinatanggap bilang opisyal.

Ayon naman sa batas ng Article 26 ng Philippine Family Code: Kung ang kasal at diborsyo sa pagitan ng isang Filipino at dayuhang asawa ay naganap sa labas ng bansa at nagbigay karapatan sa asawang dayuhan na muling makapag-asawa, ang isang Pilipino ay maaaring muling mag-asawa sa ilalim ng batas ng Pilipinas.

Dahil sa sinasabi ng mga batas na ito, tinatanggap ng lokal na pamahalaan ng Japan kung magpapakasal ang isang Filipina at isang Hapon. Subalit ito ay dadaan sa isang pagsusuri at kailangan ng mga dokumento na magpapatunay sa mga bagay at pangyayari. Ang mga dokumento na maaaring kailanganin ay birth certificate, advisory on marriage, marriage certificate, na pawang makukuha sa NSO at mayroong authentication mula sa DFA o ang tinatawag na “red ribbon.” Kakailanganin din ng family registration (koseki tohon) ng dating asawa at ng inyong report of divorce (rikon todoke). Para naman sa mapapa-ngasawang Hapon, kailangan niya rin ng koseki tohon, certificate of residence (juminhyo), at pasaporte.

Ang problema lamang sa ganitong proseso ng pagpapakasal, kung ang inyong apelyido ay nakasunod sa dati ninyong asawa, iyong pangalan na iyon ang irerehistro sa inyong kasal dahil ito ang nakalagay sa inyong pasaporte na nagpapakilala sa inyo. Hindi ito maaaring baguhin dahil hindi rin tumatanggap ang embahada at konsulado ng pag-amyenda ng pasaporte dahil sa diborsyo. Maaari pa rin ninyo itong mapapalitan kapag natapos na ang proseso ng judicial recognition.

Marami pa ring munisipyo ang naghahanap ng LCCM kapag naghain ng kasal kaya mungkahi ko na makipag-sangguni sa mga NGO na nakakaalam sa bagay na ito o sa mga abogado upang lubos na maipaliwanag ang inyong kalagayan at mapa-hintulutan kayong muling maikasal.

Subalit, sa paghahain ng kasal sa ganitong proseso ay mayroon pa ring susulpot na problema, tulad ng sa pangalan, atbp. Pansagip lamang ito sa mga wala ng oras na makapag-sampa ng judicial recognition at magtatapos na ang kanilang visa. Tulad ng una kong sinabi, paghandaan kung anuman ang inyong balak gawin sa mga darating na panahon upang hindi makadagdag sa anumang problema.

Ipanalangin din natin na maipasa ang batas sa mababa at mataas na kapulu-ngan ang hinggil sa pagkakaroon ng diborsyo sa ating bansa. Kung matutuloy ito, hindi na natin kailangang maghirap pa ng ganito at gumastos ng malaking halaga para kilalanin ang paghihiwalay. Hindi na rin kailangang magtiis sa asawa para lamang sa visa, kahit minamaltrato o sinasaktan.

Para sa mga nais kumonsulta, PM nyo lang po ako sa FB, Nestor Puno.
Maraming salamat.

Abie Principe

Shoganai: Gaijin Life

 Eroplano, Eroplano…

Kung kayo ay tulad ko na ilan taon na ring naninirahan sa bansang Hapon, malamang ay nakailang beses na rin kayong nasakasay ng eroplano.

     Ako kasi, mula nang nag-aral ako sa Japan, once or twice a year umuuwi ako. Minsan lang ngang hindi ako nakauwi, dahil tinapos ko yung research ko, pero ayoko na maulit yun. Kung kaya, umuuwi talaga ako.

　Dahil nga sa medyo madalas akong umuuwi, panay rin ang sakay ko sa eroplano, at sa totoo lang, wala naman akong phobia sa pagsakay sa mga sasakyang panghimpapawid. Natutuwa nga ako every time merong travel, kasi sa akin, eroplano pa lang, adventure na!

     Nitong nakaraang March, umuwi na naman ako, bakasyon kasi sa eskwelahan na pinagtuturuan ko. Pabalik ako ng April 7, mahigit isang buwan din ako sa Pilipinas. Ayun na nga at naghihintay na ako sa boarding gate ng Hong Kong. Kasi Cathay Pacific ang sinakyan ko at meron itong stopover sa Hong Kong. Natutuwa rin naman ako sa mga stopovers kasi parang mini-travel experience ito.

     Habang nasa Hong Kong, binago ang boarding gate ng papuntang Nagoya, kaya kinailangan pa ako mag lakad ng malayo, dahil yung unang boarding gate, malapit lang dun sa pinag-babaan ng flight from Manila to HK.

     Pagdating ko sa bagong boarding gate, meron naka-paskil na sign, sinasabi na merong 26HK$ meal vouchers ang lahat ng pasahero sa flight ko. Aba, bakit? Kung namimigay ng pagkain, malamang hindi maganda ang balita tungkol sa flight schedule. Naranasan ko na rin naman na ma-delay ng 10 oras, kaya talagang pinakain kami ng airline noon.

     Nagtanong ako at sinabi na meron 2 hour delay. A, dalawang oras lang pala, namigay na sila ng voucher? Ito ang inisip ko noon, pero hindi nga naman maganda tumanggi sa grasya, kaya, kumain ako sa isang Taiwanese Beef Noodle restaurant malapit sa boarding gate.

     Nang malapit na ang bagong boarding time, pumila na ako, at madali rin naman nakapasok sa eroplano. At dito nagmula ang parang action movie experience ko.

     Wala namang kakaiba, naka-upo lang kaming mga pasahero, yung iba pinag lalaruan ang TV, yung iba inaayos ang blankets nila, yung iba nag-babasa ng in-flight magazines. Ganyan naman halos ang mga pasahero kapag hindi pa umaandar ang eroplano. Pinag-iisipan ko kung babasahin ko ba ang Duty Free magazine nila ng biglang may napakalakas na tunog, na parang may mabigat na bagay ang bumagsak, sabay yanig ng buong eroplano. Sobrang takot ko, unang sumagi sa isip ko, may nagpasabog ba ng bomba sa loob ng eroplano? Wala naman akong outward reaction, malakas lang kaba ng dibdib ko, kasi nga, paano kung sumabog o magkasunog? Tinanggal ko agad ang seat belt ko, at tinignan ang pinakamalapit na exit. In retrospect, na-realize ko na ginawa ko yung palaging sinasabi ng in-flight safety video, na akala ko e baliwala lang. Na-retain din pala ng memory ko.

     Sinubkit ko agad yung maliit na bag ko, at inisip ko pa nga kung makukuha ko yung malaking handcarry na nasa overhead compartment. Pero sa loob-loob ko, pag naka-amoy ako ng gasolina o makakita ng usok, iiwanan ko na yung hand carry na yun.

     Lahat ng ito nag flash ng mabilis sa utak ko matapos yung ingay at yanig, as in split-seconds lang. Mabilis naman nagkaroon ng announcement ang Kapitan ng eroplano, sinabi niya na yung air bridge connecting the plane to the terminal ay bumagsak. Sinabi rin na we are in no danger, and we should wait while they try to fix the plane doors.

     After marinig ko yun, medyo nawala kaba ko, pero hindi ko pa rin sinuot yung seat belt, kasi nasa lapag naman, at mas madali tumayo pag walang seat belt.

Mahigit 30 minuto matapos bumagsak yung air bridge, andoon pa rin kaming mga pasahero sa loob ng eroplano. Sabi ng flight attendants wag tumayo, pero since walang naka-upo sa seats na malapit sa bintana, lumipat ako doon at sumilip. Nakita ko nga na na bagsak ang air bridge. Tinanong ko yung flight attendant kung merong mga taong naglalakad doon nung bumagsak, wala daw sabi niya. Tapos may kumalat na rumor na meron daw ground staff na nadaganan. Wala naman nag confirm nito.
     Matapos ang halos isang oras, nag-announce na sila na palalabasin na kami ng eroplano. Doon kami door na malapit sa buntot ng eroplano pinadaan. At merong buses and emergency personnel na naghihintay sa tarmac para dalhin kami sa terminal.

     Nung lumabas ako ng eroplano, noon ko lang nakita na medyo malaking aksidente yung nangyari, dahil hindi mabilang ang dami ng firefighters na nakapaligid sa eroplano, and at least seven fire trucks ang naka parada.

     We ended up having to stay an extra night in Hong Kong. Nagpapasalamat ako sa Panginoon na nasa loob na ang mga pasahero nung bumagsak ang air bridge, at bukod sa pintuan, aywalang naging major damage ang eroplano.

Kaya dapat maging alert sa tuwing merong mga emergency situations, alamin ang safety procedures, dahil totoong ito ang sasagip sa inyong buhay.

Napaka-exciting na experience! Sana hindi na maulit ever!

Sally Cristobal-Takashima

KANSAI CRUSADE

It is now the merry month of May. It has been barely a month since the new school year started. Some parents of university graduates have to see their sons and daughters off to start a new job at a new place. It is a happy/sad occasion. Happy to graduate and get employed but sad to leave home, family and friends. May is also the time to recover from expenses incurred for new school uniforms, sports wear, books etc. May is Commencement Ceremonies to attend and enrollment of the　children in primary and secondary schools. Mothers are the major supporters of the children's school life as well as the one who will choose which juku to enroll in.

       Here in Takatsuki City, where I live, just in the middle of Osaka and Kyoto, we recently discovered the Museum of Biohistory where Sakura trees were in their finest bloom - such luck as we didn't have to go any further for picture taking plus we enjoyed the display of Human Genome, Darwin's Genetics (Shinka), origin of Man, etc. The Biohistory Hall has two floors, charges no admission fees but the descriptions of the display is only in Japanese. But they will give you a bottle of good tea. The museum can be reached by JR Train. Get off at Takatsuki East Exit and ask any bus driver how you can get to the former Japan Tobacco bldg. By the way, Takatsuki City is the Sister City of Manila. The famous Daimyo, Takayama Ukon, a Samurai, who was banished in Manila for embracing Christianity died in Manila and standing tall is his sculptured statue located in Plaza Dilaw, a 10 minute ride from De La Salle College in Taft Avenue.

       Tunay na nararamdaman ang pag-ikot ng mundo when there are 4 seasons. Ang paglipas at pagdaloy ng panahon ay likas na nadarama sa mga iba't ibang prutas at mga pagkain na tinitinda. Nagsisilaki ang mga bata, pumuputi ang buhok ni Otosan at Okasan. Nagsasarili na ang Kuya o Ate dahil sila ay may asawa at pananagutan na. Bahay ng empty nester ay tahimik at malungkot na. May ingay at tawanan lang kung dadalaw ang mga apo.

       Tayo naman ay bumanda at usisain ang mga ilang bagay na nangyayari si Pillipinas. Tuloy pa rin ang pagtaas ng presyo ng gasolina at iba pang bilihin. Mas mura pa daw na magtaxi na lang at mag bus kung malapit lang. Meron din daw pinipili na magtaxi kahit hanggang Tagaytay pero fixed at per araw ang bayaran.

       Tuloy pa rin ang pagpapalit ng pangalan ng mga kalye. Nakakalito talaga. Napakaraming developers na nagpapatayo ng condominium. Ang PhilamLife Insurance ay nabili ni Henry Sy ng Shoe Mart para patayuan ng ano pa - e di condos na naman. Pero promise naman ni Sy na he will save the famous PhilAm Concert Hall. Puro business at pera na lang yata ang iniintindi nitong mga Chinese enterpreneurs na ito. When old but famous and historical landmarks are demo-lished and replaced by new buildings, para bang nabubura sa ating isipan Ng mga kilalang lugar at kung ano man na alaala mayroon tayo. Maiba ako bumoto ba kayo nitong Halalan 2013. Did you make your votes count? Did you check the track record of your chosen candidates. Kung nagbasa ka ng mga onlline Philippine newspapers ay masasabing seryoso ka na maging makabuluhan ang paggamit mo ng iyong karapatan na bumoto.

       Isang balita na dumadami daw ang mga kaso ng heat strokes lalong lalo sa mga taong kadalasan ay namamalagi sa labas. Kaya naman sila ay maaring bigyan ng tinatawag na heat stroke break.
       Isa daw ulat na inamin ni President B. Aquino noon nakaraang kaarawan niya nitong Pebrero na nais pa rin niyang maging kumpleto ang buhay niya kung siya ay makapag-asawa bago siya maging Senior Citizen. Masyado yatang mapili ng pagpili ng magiging kabiyak ang ating Pangulo.

       Kansai News: The Philippine Community Coordinating Council recently held the Election of Officers for the Year 2013-2015. The new officers are: Chairperson, Joy Yoshitomi; VP Social and Cultural Katrina Ibanez, VP Public Relations Mutya Ooi, Secretary Ellen Takeuchi; Treasurer Maritess Kita; Auditor Marlon Mangila. Good Luck - enjoy the cruise and the work.

       The University of the Philippines' Manila Chorale visited Osaka as a guest group performer of Chorus Messe Japan 2013 in April 13th and 14th. This event was supported by the Osaka Prefectural Government, Osaka City Government's Board of Education, Kansai Choral Association and Japan Choral. The event was held in Izumi Hall-Twin 21-IMP. A performance was also held at the St. Mary's Cathedral in Tamatsukuri, Osaka on Monday, April 15th for the members and friends of the Philippine community in Kansai./ Salamat po. Till next time.

Marty Manalastas-Timbol

SHITTERU?

ALAM NYO BA…na nagkaroon ng Healing Mass sa Tokyo celebrated by Fr. Fernando Suarez. Marami ang dumalo at marami din ang mga na-heal during the mass. Ika nga ni Fr. Suarez, he is only an instrument of God and the Holy Spirit was with us during the mass.


ALAM NYO BA…ang online passport application ng Philippine Embassy in Tokyo ay napaka-convenient and really fast. Mas ok kung kayo ay mag-online application and just request for a schedule kung kailan kayo pwede na makapunta sa Embassy.  Ito ay isang libreng serbisyo para sa mga kababayan natin na nakatira sa Japan na sakop ng Philippine Embassy in Tokyo. Ito ay para lamang sa mga first time like mga babies na pinanganak sa Japan o yung mga gustong mag-renew ng regular passport with no discrepancies. Check the Philippine Embassy’s website for Online ePassport Application: http://tokyo.philembassy.net/pponline/